အသွ်င္ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ)ရဲ႕ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္းဇစ္ျမစ္ (သို႕မဟုတ္)….. စာအုပ္ထြက္ရွိ

ျပည္ပတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတင္းသံုးေနထိုင္ျပီးေနာက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္းက ျမန္မာျပည္သုိ႕ ျပန္လည္ ၀င္ေရာက္လာသူ အသွ်င္ ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ) ေရးသားေသာ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္းဇစ္ျမစ္ (သို႕မဟုတ္) မ်ိဳးဆက္ပြား မူဂ်ာဟစ္သူပုန္ႏွင့္ ပါလီမာန္ေခတ္တြင္း ရခိုင္ျပည္ အေျခအေန (၁၉၄၂-၁၉၆၂) စာအုပ္ ယမန္ေန႕က ထြက္ရွိလာသည္။

ယင္းစာအုပ္အား အခန္း (၁၁) ခန္း၊ စာမ်က္နာ ၁၆၀ ေက်ာ္ပါ၀င္ျပီး ဦးလွျမင့္ ရခိုင္သားၾကီးစာေပက ထုတ္ေ၀သည္။

“ ထုတ္ေ၀ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၂ ရခိုင္အေရးအခင္းတုန္းက ဆရာေတာ္က ျပည္ပမွာဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကို ျမင္သာ ျမင္ရျပီး ဘာမွ ကူညီေပးႏိုင္ခဲ့တာ မရွိဘူး။ ျပည္တြင္းကို ျပန္ေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြကို တစ္ခုခုေတာ့ ကိုယ္သိထားတာေတြနဲ႕ ျပန္အက်ိဳးျပဳရင္ ေကာင္းမွာဘဲဆိုျပီး ဆရာေတာ္ တတ္ႏိုင္တဲ့ စာေပနဲ႕ဘဲ အက်ိဳးျပဳဖို႕ ရည္ရြယ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစာအုပ္ကိုေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု အသွ်င္ ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ) က နိရဥၥရာသို႕ ေျပာၾကားသည္။

အသွ်င္ ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ)ေရးသားေသာ ယင္းစာအုပ္ထဲတြင္ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္တြင္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ေသာ ကုလား- ရခိုင္ အဓိကရုဏ္းျဖစ္စဥ္မ်ား၊ မူဂ်ာဟစ္တို႕ ရခိုင္ျပည္တြင္ ေသာင္းက်န္းမႈမ်ား၊ လြတ္လပ္ေရး ရျပီးစ ရခိုင္ျပည္ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနမ်ား အပါအ၀င္ သမိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားစြာကို အကိုးအကားမ်ားျဖင့္ ထည့္သြင္းေရးသား ေဖၚျပထားသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး ရျပီးစ ပါလီမာန္ ဒီမုိကေရစီေခတ္ေအာက္က ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အေျခအေနမ်ားကို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း သိရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

ဆရာ ဦးေမာင္ဗသိန္းကလည္း ‘ နယ္သစ္ခ်ဲ႕သူတို႕အႏၱရာယ္ ၀ိုင္းကာကြယ္’ ေခါင္းစည္းျဖင့္ အမွာစာေရးသားထားျပီး ဘဂၤလီ နယ္သစ္ခ်ဲ႕သူမ်ား၏ အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ရန္မွာ ရခိုင္တစ္ခုတည္း၏ တာ၀န္ဟု သေဘာမထားသင့္ဘဲ ျပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးတိုင္း၏ ေရွာင္လြဲမရေသာ တာ၀န္တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္ဟု ႏွလံုးပိုက္ထားသင့္ေၾကာင္း အမွာစာတြင္ ေရးသားေဖၚျပထားသည္။

အသွ်င္ ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ)သည္ စစ္ေတြျမိဳ႕ေပၚရွိ ကေလာင္ရွင္ လူငယ္မ်ား စုေပါင္း ထုတ္ေ၀သည့္ “ ရိုးမေတာက္ေခါက္သံ” ကဗ်ာစာေစာင္တြင္ ရီလိူင္းျပာ (ဂစၦပ) အမည္ျဖင့္ ကဗ်ာေရးသားျပီး စာေပနယ္ထဲကို စတင္ ၀င္ေရာက္လာကာ ဦးေမဃိယ (ဓမၼာစရိယ)၊ပညာနႏၵ (ရမ္းျဗဲ)၊ ပညာစကၠ (ဗာရာဏသီ)၊ စုိးေအာင္ (ရခိုင္ေျပ) စေသာ အမည္ခြဲမ်ားျဖင့္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားလွ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေနာက္ထပ္ ထုတ္ေ၀မည့္ စာအုပ္မ်ားမွာ “ ထာ၀ရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး”၊ “ ဆရာကိုင္လမ္းညႊန္ႏွင့္ ဗုဒၶအခါေတာ္ေန႕မ်ား” ၊ “ ေပးစာကေပးေသာ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာ” ၊ “ ကၽြန္ေတာ္သိေသာ ေမာင္ေက်ာ္လိူင္ (ေအဒီ)”  အပါအ၀င္ စာအုပ္ (၁၀) အုပ္ခန္႕ကို ေရးသားထုတ္ေ၀သြားမည္ဟု သိရသည္။

အသွ်င္ ေမဓသာရ (ဓမၼာစရိယ)သည္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ လမုတပင္ေက်းရြာ ဇာတိျဖစ္ျပီး ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) ခန္႕ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ႏိုင္ငံတြင္ ခုိလံူေနထိုင္ သီတင္းသံုးခဲ့ရသည္ဟု သိရွိရသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

“ဇာပိုင္ရီးလို႔ ဇာပိုင္ေျပာ” စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲ စစ္ေတြတြင္ ျပဳလုပ္

ရခုိင္ဘာသာေဗဒစာေပမ်ားကုိအစဥ္တစုိက္ေရးသားေနသည့္ ဆရာေတာ္ဇယႏၱ ေဗာဓိ(ပန္းေအာင္)၏ “ဇာပိုင္ရီးလို႔ ဇာပိုင္ေျပာ”စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲကုိ ႏို၀င္ဘာ ၂၃ ရက္ေန႕ နံနက္ပုိင္းကျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

အဆုိပါစာအုပ္မွာ ရခုိင္စာေပႏွင့္ ရခုိင္ဘာသာေဗဒကိုေလ့လာလုိက္စားသူမ်ားအတြက္ အသံုးတည့္မည့္ စာအုပ္ တစ္အုပ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊  စာအုပ္ပါ စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းမ်ားမွာ တစ္စံုတစ္ရာ နားလည္မူ လြဲမွားေစပါက စာေရးသူႏွင့္သာသက္ ဆုိင္ေၾကာင္း စာေရးသူ ဆရာေတာ္ ဇယႏၱေဗာဓိ(ပန္းေအာင္)က မိန္႔ၾကားသည္။၏

သို႕ေသာ္လည္း ဤစာအုပ္အား ရခိုင္ဘာသာစကားႏွင့္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ေရးသား ထုတ္ေ၀ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဆရာေတာ္က မိန္႕ၾကားသည္။

“ရခုိင္စာ၊ ရခုိင္ဘာသာစကားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ သုေတသနေတြဘာေတြလုပ္တဲ့အခါ အေထာက္ အကူ ျဖစ္ေအာင္၊ တတတ္တအားျဖစ္ေစဖို႔အတြက္ ဒီစာအုပ္ကုိ ထုတ္ေဝရျခင္းျဖစ္ပါတယ္”ဟု ဆရာေတာ္က ဆိုသည္။

၎စာအုပ္မွာ ယခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလေန႔စြဲျဖင့္ ထြက္ရွိလာျခင္းျဖစ္ၿပီး တစ္အုပ္လွ်င္ ၃ဝဝဝ က်ပ္ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းစာအုပ္ကုိ မေလးရွားေရာက္ ရခိုင္လူငယ္မ်ား၏ ပံ့ပိုးကူညီမႈျဖင့္ ထုတ္ေဝလုိက္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ယခုစာအုပ္၏ေခါင္းစဥ္မွာ ႀကီးက်ယ္သေလာက္ အတြင္းတြင္ဖတ္ရသည့္အေျခအေနမွာ ဆရာေတာ္၏ ကေလာင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေရးသားၿပီး မဂၢဇင္း၊ စာေစာင္မ်ားတြင္ေဖာ္ျပခံခဲ့ရသည့္ေဆာင္းပါးမ်ားကုိ စုစည္းထုတ္ေဝ ထားသည့္ ေဆာင္းပါး ေပါင္းခ်ဳပ္စာအုပ္ကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေနေၾကာင္းလည္း စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲသုိ႔တက္ေရာက္လာသည့္ စာေရးဆရာ ေဂါယာေျမေစာဝင္းက ေဝဖန္ေထာက္ျပခဲ့သည္။

စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲသုိ႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ စာေရးဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာ ဦးေရ စုစုေပါင္း ၄ဝ ခန႔္တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရခိုင္တို႕ရဲ႕ “ ရခိုင္အသံ” ထြက္ျပီ

ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြက္ လစ္ဟာေနတဲ့  ကြက္လပ္ တစ္ခုကို ျဖည့္ဆည္းမယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ ရခိုင္ သတင္းသမားအခ်ိဳ႕ ဦးစီး ထုတ္ေ၀တဲ့ “ ရခိုင္အသံ- The Voice of Arakan” ဂ်ာနယ္ဟာ ဒီကေန႕ ႏို၀ဘၤာလ ၉ ရက္ေန႕မွာ စတင္ ထြက္ရွိလာျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“ ရခိုင္အသံ ဂ်ာနယ္ကို ထုတ္ေ၀ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လြတ္လပ္တဲ့ ပုဂၢလိက ပံုႏွိပ္ မီဒီယာေတြ မရွိေသးတဲ့ အတြက္ အဲဒီ လစ္လပ္ေနတဲ့ ေနရာကို အားျဖည့္ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ရယ္၊ ေနာက္ပီး ရခိုင္ျပည္သူေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖည့္ဆည္းမယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႕  ခုလို ထုတ္ေ၀ရတာ ျဖစ္တယ္” လို႕ ရခိုင္အသံ အယ္ဒီတာ ေမာင္လိူင္ (လမု)က ဒီကေန႕မွာ နိရဥၥရာ သတင္းဌာနကို ထုတ္ေဖၚ ေျပာၾကားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂ်ာနယ္ကို ၂၀၁၃ ဒီႏွစ္ အတြင္းမွာ တစ္လကို  ၂ ၾကိမ္ႏုန္းနဲ႕ ထုတ္ေ၀မွာ ျဖစ္ျပီး၊ ၂၀၁၄ ကစျပီး တစ္ပတ္တစ္ၾကိမ္ ထုတ္သြားမယ္လို႕လည္းသူက ဆိုပါတယ္။

“ အခု ကြ်န္ေတာ္တို႕က ဒီကေန႕ ႏို၀င္ဘာ ၉ ရက္ေန႕ကစျပီး အတြဲ ၁၊ အမွတ္ ၁ ကို စျပီး ထုတ္ေ၀ပါတယ္။ လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာလ ၂၅ ရက္ေန႕မွာ ဒုတိယ အၾကိမ္ ထုတ္ေ၀သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ကစလို႕ တစ္ပတ္ တစ္ၾကိမ္ႏုန္းနဲ႕ ထုတ္ေ၀သြားမွာပါ” လို႕သူက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ ပရိတ္သတ္ေတြရဲ႕ လတ္တေလာ တုန္႕ျပန္မူ အေျခအေနေတြကိုေမးျမန္းရာမွာေတာ့ သူက ခုလို ရွင္းျပ ေျပာဆိုပါတယ္။

“ စာေစာင္ကို ၇ ရက္ေန႕ ထုတ္မယ္လို႕ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပုံႏွိပ္စက္ဘက္က နည္း နည္းအား နည္းသြားတဲ့အတြက္ ၉ ရက္ေန႕မွ ထုတ္ရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က စာေစာင္ကို ဖတ္လိုတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျမိဳ႕နယ္ အသီးသီးက ပုဂၢိဳလ္ေတြ ဖုန္းဆက္ျပီးေတာ့ လွမ္းေမးၾကတယ္။ စာေစာင္ ဘယ္ေန႕ ထြက္မွာလဲ။ ဘယ္ေနရာမွာ ထြက္မွာလဲ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ ရန္ကုန္က ရခုိင္ပရိတ္သတ္ေတြကလည္း လွမ္းေမး ၾကပါတယ္။ အခု ေလာေလာဆယ္မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ရန္ကုန္မွာ စျဖန္႕ေနပါျပီ။ ညေနပိုင္း ကားေတြနဲ႕ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို ပို႕မွာပါ။ မနက္ျဖန္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ စျပီးျဖန္႕ပါမယ္။ ပရိတ္သတ္ ေတြကေတာ့ ၾကိဳျပီး အေစာင္ ၅၀ မွာတဲ့လူ။ အေစာင္ ၂၀ မွာတဲ့လူ စသျဖင့္ေပါ့ေလ — အဲဒီလို တုန္႕ျပန္ မႈေတြေတာ့ ရွိပါတယ္” လို႕ သူက ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ အသံဂ်ာနယ္ ထြက္ေပၚလာဖို႕အတြက္ အဆင့္ဆင့္ ဘယ္လိုၾကိဳးစားခဲ့ရသလဲ ဆိုတာကို ေမးေတာ့ သူက အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“ ဒီစာေစာင္ ထြက္ဖို႕ အတြက္ ပထမဆံုး ျပန္ၾကားေရးကို ခြင့္ျပဳခ်က္ တင္ရပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႕က ယာယီခြင့္ျပဳခ်က္ အမွတ္ (၆၀၂၀) နဲ႕ကြ်န္ေတာ္တို႕ ခြင့္ျပဳခ်က္က်ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ၊ မူလရွိေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ၊ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ရွိတဲ့ ရခိုင္ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႕ ေဆြးေႏြးျပီး သူတို႕အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ယူတယ္။ သူတို႕ ကိုယ္တိုင္လည္း သတင္းေတြရရွိေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ကြ်န္ေတာ္တို႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ရွိတဲ့ Citizen journalists ေတြကို စုျပီး ကြ်န္ေတာ္တို႕ သတင္းေထာက္ သင္တန္းေတြ ေပးပါတယ္။ သတင္းေရးတဲ့ အတတ္ပညာေတြကို သင္ေပးျပီး သူတို႕ ကိုယ္တိုင္းကလည္း တစ္ျခား ျပည္မမွာ ထုတ္တဲ့ သတင္းဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေရးၾကတယ္။  ထိုနည္းတူစြာ အခုကြ်န္ေတာ္တို႕ ရခိုင္အသံ သတင္းဂ်ာနယ္မွာ သတင္းေတြ ေရးေပးၾကပါတယ္။ အခက္ခဲ ေတြကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕မွာ နည္းပညာ အခက္အခဲရွိတယ္။ ျဖန္႕ခ်ီေရး အပိုင္းေတြမွာလည္း အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခု အဓိကက်တာကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တျခား ျပည္နယ္ ေတြနဲ႕ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ စာဖတ္အား နည္းေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ဖို႕၊ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရဲ႕ အေၾကာင္းအရာ စံုစံုညီညီကို သိရွိျပီး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မယ္ ဆိုရင္ စာမ်ားမ်ား ဖတ္ဖို႕လိုပါတယ္။”

အခု ဂ်ာနယ္ ေစာင္ေရက ပထမဆံုး အၾကိမ္ ၂၀၀၀ ထုတ္ေ၀တာ ျဖစ္ျပီး တစ္ေစာင္ကို ၃၀၀ က်ပ္ႏႈန္းနဲ႕ ျဖန္႕ခ်ီ မယ္လို႕ သူက ဆိုပါမယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ စာေစာင္အေရအတြက္ မ်ားလာတာနဲ႕အမွ် ျပည္သူလူထု ဖတ္ရွဳ႕ႏိႈင္တဲ့ ေစ်းနဲ႕ ေစ်းႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ေပးသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႕လည္း ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ အသံဂ်ာနယ္ရဲ႕  ထုတ္ေ၀သူကေတာ့ ေဒၚခင္ေအးေမာ္ ( သတင္းေထာက္ ျမတ္ႏိုးသာ)  ျဖစ္ျပီး အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ကေတာ့ ကုိသိန္းလိူင္ (ေခၚ) ေမာင္လိႈင္ (လမု)က တာ၀န္ယူသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စာေစာင္နဲ႕ပတ္သတ္ျပီး ရခိုင္စာဖတ္ ပရိတ္သတ္ေတြကို ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါသလုိ႕ ေမးေတာ့ ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာ ေမာင္လိူင္ ( လမု)က ………………

“ ဒီေန႕ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ (ကြက္လပ္) ေလးတစ္ခုကို ကြ်န္ေတာ္တို႕ ျဖည့္ေပးျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕မွာ ေငြေၾကး၊ နည္းပညာ အဘက္ဘက္က ျပည့္စံုေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သို႕ေသာ္လည္းဘဲ ကိုယ့္ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အမွန္တကယ္လိုအပ္ေနတဲ့ ကြက္လပ္ေလးတစ္ခု၊ ျပည္သူ လူထု ႏိုးၾကားတက္ၾကြလာဖို႕ ျပည္သူလူထု အသိပညာ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာဖို႕အတြက္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ဒီစာေစာင္ျဖန္႕ခ်ီိဖို႕အတြက္ ၀ိုင္း၀န္း အားေပးၾကတဲ့ သူေတြကို ေက်းဇူးတင္သလို ျပည္သူလူထုအေနနဲ႕လည္း ၀ယ္ယူ ဖတ္ရွဳ႕ အားေပး ၾကဖို႕နဲ႕ ေ၀ဖန္ အၾကံေပးၾကဖို႕ ကြ်န္ေတာ္ တို႕အေနနဲ႕ အႏူးအညြတ္ေမတၱာ ရပ္ခံပါတယ္” လို႕ သူက ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ဇယႏၱေဗာဓိ(ပန္းေအာင္) ေရးသားေသာ ရခိုင္စာ၊ ရခိုင္စကား စာအုပ္ထြက္ရွိ

ဆရာေတာ္ ဇယႏၱေဗာဓိ (ကေလာင္အမည္- ပန္းေအာင္) ေရးသားေသာ ရခိုင္စာ ရခိုင္စကား ( ဇာပိုင္ရီးလို႕ ဇာပိုင္ေျပာ) စာအုပ္သည္ မ်ားမၾကာမီက ထြက္ရွိလာသည္။

ယင္းစာအုပ္အား “ ရခိုင္စာပီနန္႕ဘာသာစကား သုေတသနအသင္း (စစ္ေတြ)”  မွ ထုတ္ေ၀ျခင္း ျဖစ္ျပီး ဦးစံလွေမာင္ပိုင္ စႏၵာ၀င္း ပံုႏွိပ္တိုက္တြင္ ရိုက္ႏွိပ္ျပီး ေဒၚသင္းသင္းမြန္ပိုင္ သင္းစာေပမွ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ေ၀သည္။

“ရခိုင္စာ ရခိုင္စကား” စာအုပ္ေရးသားျပဳစု ထုတ္ေ၀ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး စာေရးသူ ဆရာေတာ္ ဇယႏၱေဗာဓိအား နိရဥၥရာမွ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းရာ ဆရာေတာ္က ယခုလို ေျပာၾကားသည္။

“ ငါရို႕ (တို႕) ရခိုင္မွာ ရခိုင္စာပီ (စာေပ)ဆိုတာ ေရွးကလည္း ရွိခဲ့တယ္။ ေရွးက ရွိခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရခိုင္စာေပဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့တယ္။ အခု ေပ်ာက္ကြယ္ေနတဲ့ ရခိုင္စာေပကို  ျပန္လည္ ေဖၚထုတ္ျပီး  တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ တိုးတက္ ျမင့္တင္ လာတဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္ရွိလာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲသလို ျမင့္တင္ ေဖၚထုတ္တဲ့ ေနရာမွာ တစ္စံုတစ္ရာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ ဒီစာအုပ္ကို ေရးသား ျပဳစုရတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု မိန္႕ၾကားသည္။

ယင္းျပင္စာအုပ္တြင္ က႑အလိုက္ အသီးသီးေရးသားထားေသာ ေဆာင္းပါးေတြကို ဖတ္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္လည္း ရခိုင္စာကို မည္သုိ႕ မည္ပံု ေရးသားရမည္ကို သေဘာေပါက္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆရာေတာ္က ေျပာၾကားသည္။

“ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္စာသင္ၾကားေရးမွာလည္း အသံုးခ်ႏိုင္ေအာင္ ဆိုျပီးေတာ့ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ အခုဆို ရခိုင္စာသင္ၾကားေရးကိုလည္း အနည္းအက်ဥ္း ဖြင့္ေပးလာတဲ့ အခါ ဆရာေတြ ကိုင္မယ့္ လက္စြဲစာအုပ္ကလည္း မရွိေသးဘူး။ မရွိတဲ့ စပ္ၾကားမွာ ဒီစာအုပ္ဟာ ရခိုင္စာသင္ၾကားမယ့္ ဆရာ ဆရာမေတြကိုလည္း တနည္းတဖံု အက်ိဳးျပဳႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

ယခုစာအုပ္ပါ ေဆာင္းပါးမ်ားမွ ၁၉၉၃ ခုေနာက္ပိုင္း ရခိုင္မဂၢဇင္း အသီးသီးတြင္ ရခိုင္ကဲ့သုိ႕ ေရးသားထားေသာ  စာမ်ားကို စုေပါင္း ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

ရခိုင္စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားကိုလည္း ဆရာေတာ္က ယခုလို မိန္႕ၾကားသည္။

“ ရခိုင္လူမ်ိဳးဟာ ရခိုင္စကားကို ေျပာျပီးေက ရခိုင္စာကိုေရးသားႏိုင္ဖို႕လိုတယ္။  ကိုယ့္စာကို ကိုယ္စာမွန္းသိျပီးေက ကိုယ့္စာကို ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး ေရးသားႏိုင္ေအာင္ အာသီသရွိဖို႕လိုတယ္လို႕ ေျပာလိုပါတယ္။ ဒီစာအုပ္က ဒါကို ရည္ရြယ္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

“ရခိုင္စာ ရခိုင္စကား” စာအုပ္မွာ စာမ်က္နာ (၅၀၀) နီးပါးပါရွွိျပီး က႑ (၄) ခုႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အခန္းတစ္ခန္း ပါ၀င္သည္။

ယင္းစာအုပ္အား ထုတ္ေ၀ႏိုင္ေရး အတြက္ ဦးေက်ာ္ေဇာဦးက ၂၀၀၀၀က်ပ္၊ ေဒၚႏွင္းႏုခိုင္က ၂၀၀၀၀က်ပ္၊ ေမာင္ႏိုင္လင္းဦးမွ ၁၀၀၀၀ က်ပ္၊ ဆရာေမာင္ဗသိန္း+ ေလး၀တီခိုင္ေက်ာ္+ ေက်ာ္စုိးလူ) တို႕မွ ၅၀၀၀၀ က်ပ္၊ ရကၡိတသီြး ရကၡိတသားမွ ၁၂၆၁၉၂ က်ပ္၊ ေစတနာသွ်င္ တစ္ေယာက္မွ ၁၀၀၀၀ က်ပ္၊ Moe Lwon က ၄၉၆၀၀ က်ပ္၊ ရိုးလွသႏၱာမွ ၄၉၆၀၀ က်ပ္၊ ေပါက္ေခ်မွ  ၃၅၀၀၀ က်ပ္၊ ဦးဦးသာဇံ ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္ (ေလာင္းေခ်ာင္း)မွ ၁၅၀၀၀ က်ပ္၊ လွလွဧ မွ ၁၅၀၀၀ က်ပ္၊ ဦးသိန္းေအာင္ေက်ာ္က ၁၁၆၀၀၀ က်ပ္၊ Mrunt Twan မွ ၅၀ ရိန္းဂိ၊ ရာေမာင္ကၽြန္းသားေခ်မွ  ၁၀၀ ရိန္းဂိ၊ Naung Naung Chay က ၁၀၀ ရိန္းဂိႏွင့္ အာရကန္ ဒိုးေခ်မွ ၁၀၀ ရိန္းဂိ စီ ထည့္၀င္ ကူညီထားေၾကာင္း သိရသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရခုိင္ယဥ္ေက်းမႈ၊ သမုိင္း၊ စာေပမ်ားကုိ ယခုေခတ္ ရခုိင္လူငယ္မ်ားေလ့လာလိုက္စားမႈနည္းပါးဟုဆုိ

ေရွးေခတ္ ရခုိင့္ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာသမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားႏွင့္ စာေပမ်ားကုိ ယခုေခတ္လူငယ္မ်ား ေလ့လာ လိုက္စားမႈနည္းပါးလာေနေၾကာင္း ရခုိင္သက္ႀကီးပုိင္း အခ်ဳိ႕က ေျပာဆုိသည္။

ေရွးရခုိင္မ်ား၏ “ရခိုင္သမိုင္းစာေပမ်ား၊ ရခုိင္သမိုင္း ဓာတ္ပုံရုုပ္ၾကြင္းမ်ား၊ ရခုိင္ယဥ္ေက်းမႈျပပြဲ” တစ္ခုကုိ ခင္းက်င္း ျပသေနစဥ္ အတြင္း နိရဥၥရာမွ ေမးျမန္းစဥ္ ထိုသို႕  သက္ၾကီးပိုင္းမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္  ရခုိင္တြင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ထင္ရွားခဲ့ၾကသည့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ကဲ့သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူးမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ ရခုိင္သူမ်ား၏ရုိးရာ ဝတ္စားဆင္ယင္ပံုမ်ား၊ ရခုိင့္ စာေပႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ က်မ္းစာအုပ္မ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္စာ မ်ား၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိ ေရွးေဟာင္း နန္းရာကုန္းမွ ထြက္ရွိသည့္ လူ႔အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္း အပုိင္းအစမ်ား၊ ရခုိင့္ရုိးရာရကၠန္းရက္လုပ္ေနသည့္ပံုမ်ား၊ ရခုိင္စည္ေတာ္ႏွင့္ ရိုးရာ က်င္ကစားကြက္ ဓာတ္ပံုမ်ားကုိ စနစ္တက် ခင္းက်င္းျပသထားေသာ ျပပြဲ တစ္ခုကို ႏို၀င္ဘာလ ၃ ရက္ေန႕မွ ၅ ရက္ေန႕အထိ ျပသေနသည္။

“ေရွးေခတ္က ရခုိင္စာေပပညာရွင္ေတြ၊ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္ေတြ၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြ ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ၾကတဲ့ ဘုရားေစတီ၊ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံ၊ ရခိုင္စာေပယဥ္ေက်းမူေတြ လႊမ္းမိုးခဲ့ၾကတာေတြကို အခု ေခတ္လူငယ္ေလးေတြ သိေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ခုလို ျပပြဲမ်ိဳးက်င္းပရတာပါ” ဟု စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ သာကီမ႑ိဳင္စာပီ၀ိုင္း၏ နယကျဖစ္သူ ဦးေမာင္သိန္းထြန္းက ယင္း၏ ဆႏၵကုိ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာသည္။

ယေန႕ေခတ္ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ရခုိင့္ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာသမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားႏွင့္ စာေပမ်ားကုိ ေလ့လာ လုိက္စားမႈ မရွိဘဲ အားလပ္ခ်ိန္မ်ားတြင္ အင္တာနက္၊ ဂိမ္းကဲ့သို႔ေသာ အီလက္ထရြန္းနစ္ပစၥည္းမ်ားကုိ အလြန္အကၽြံ သံုးစြဲေနၾကသည့္အျပင္ အရက္ေသစာမ်ားကိုလည္း ပိုမို ေသာက္စားလာၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည့္ အတြက္ မိမိတို႔ ရခုိင္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သမိုင္းေၾကာင္းဆို္င္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို သိရွိမႈနည္းပါးလာ ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဝဖန္ ေျပာဆုိသည္။

ယခု ျပပြဲကို စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ေက်ာင္းတက္လမ္းရပ္ကြက္ရွိ ျဂစ္ဘက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ျပဳလုပ္ က်င္းပေနျခင္း ျဖစ္ျပီး  ရခုိင္လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ရခိုင္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ သမုိင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ စာေပအေၾကာင္းအရာ မ်ားကုိ ပုိမုိသိရွိလာေစရန္ အတြက္ ရည္ရြယ္ ျပဳလုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သာကီမ႑ိဳင္စာပီ၀ိုင္းမွ ဦးေက်ာ္ဇံေမာင္က ေျပာသည္။

“ဒီလုိမ်ဳိးထုတ္ေဖာ္မျပသရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရခုိင္မွာ တစ္ခ်ိန္ကရွိခဲ့တဲ့ ရခုိင္ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈ၊ သမုိင္းဆိုင္ရာ  အေထာက္ အထားေတြ၊ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြကုိ ရခုိင္လူငယ္ေတြ သိလာေတာ့မွာမဟုတ္ ပါဘူး”ဟု သူက ေျပာသည္။

ရခုိင္လူငယ္ အမ်ားစု အေနျဖင့္ ရခုိင္သမုိင္းအေထာက္မ်ားႏွင့္ ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ားစသည္ မ်ားကုိ ေလ့လာလုိက္စားျခင္း မရွိသည့္ အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ ျပပြဲမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ေလ့လာလုိက္စားလုိသည့္ အသိစိတ္ မ်ားရရွိႏုိင္သြားမည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း စစ္ေတြတကၠသုိလ္၊ အဂၤလိပ္စာေမဂ်ာမွ ကုိျမတ္ေက်ာ္သိန္း က ယင္း၏အျမင္ကုိေျပာသည္။

“ဒီလုိျပပြဲေတြလုပ္တာ အရင္တုန္းကမရွိခဲ့တဲ့ အတြက္ ရခုိင္လူငယ္ေတြ အမ်ားစုက ကိုယ့္လူမ်ိဳးရဲ႕ သမိုင္းတန္ဖိုးကို မသိဘူး။ ခုလို သိခြင့္ရလာေတာ့ အပ်က္အစီး ေလွ်ာ့နည္းလာႏိုင္ပါတယ္”ဟု သူက ဆုိသည္။

ရခိုင္လူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ မိမိတုိ႕၏ ရိုးရာယဥ္ေက်းမူ သမိုင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းလိုေသာ စိတ္ဓါတ္မရွိပါက ရခိုင္လူမ်ိဳးမွာ မ်ားမၾကာမီ ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္သည္ဟု သူကဆိုသည္။

“ဒီလုိမ်ဳိးသာ ရခိုင္လူငယ္ေတြ ကုိယ့္ရခုိင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာလုိက္စားမႈလည္း မရွိဘူး၊ သမုိင္းမွာျဖစ္တည္ခဲ့တဲ့ ကုိယ့္ျပည္နဲ႔ ကုိယ့္လူမ်ဳိးကုိလည္း မထိန္းသိမ္း၊ မေစာင့္ေရွာက္ဘူးဆုိရင္ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ရခုိင္ျပည္နဲ႔ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ပ်ဴလူမ်ဳိးေတြေပ်ာက္ကြယ္သလုိမ်ဳိး ေပ်ာက္ ကြယ္သြားပါလိမ့္မယ္”ဟု သူက သံုးသပ္ေျပာသည္။

သာကီမ႑ိဳင္စာပီ၀ိုင္းကဦးေဆာင္ျပဳလုပ္ေနေသာ အဆိုပါျပပြဲကုိ စိတ္ပါ၀င္စားသူ အမ်ားအျပားက ေန႕စဥ္ လာေရာက္ၾကသည္ဟု  ပြဲစီစဥ္သူမ်ားက ဆုိသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရခုိင္သမိုင္း ေက်ာက္စာသင္တန္းဖြင့္ပဲြအခမ္းအနား စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္က်င္းပ

ရခိုင္သမိုင္းေက်ာက္စာ သင္တန္းဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားတစ္ခုကို ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
၎အခမ္းအနားအား အဆိုပါေန႕ ေန႕လည္ (၁၂) နာရီ အခ်ိန္တြင္ ၿဂစ္ဘက္ေက်ာင္းရွိ ဓမၼာရံုတြင္ က်င္းပခဲ့ရာ သာကီမ႑ိဳင္ စာပီ၀ိုင္း အဖြဲ ့၀င္မ်ားျဖစ္သည့္ ဦးေမာင္သိန္းထြန္း ၊ ဦးသိန္းလြင္ ၊ ဦးေအာင္လွသိန္းႏွင့္ ဦးေက်ာ္ဇံေမာင္တို ့အပါအ၀င္ ရခိုင္သမိုင္းကို စိတ္၀င္စားသူ လူေပါင္း(၄၀) နီးပါး တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
သင္တန္းဖြင့္ပြဲတြင္ သာကီမ႑ိဳင္ သဘာပတိ နာယက ဦးေမာင္သိန္းထြန္းက အဖြင့္မွာစကား ယခုကဲ့သုိ႕ ေျပာၾကားသည္။
“ ကၽြန္ေတာ္တို ့ရဲ႕ အခုအစီအစဥ္ဟာ သာကီမ႑ိဳင္စာပီ၀ိုင္း ေျခလွမ္းဟာ တတိယ အၾကိမ္ေျမာက္ ေျခလွမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဦးဆုံး အၾကိမ္နဲ႕ ဒုတိယအၾကိမ္ က်ေနာ္တိ္ု႕ ေရွးေဟာင္း သမိုင္း၀င္ဘုရားမ်ားနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု တစ္ၾကိမ္မွာေတာ့ ရခိုင္သမိုင္း သုေတသီ ဆရာဦးေအာင္လွသိန္းနဲ႕ ဆရာ ဦးေက်ာ္ဇံေမာင္တို ့  ဦးစီးျပီး ရခုိင္သမိုင္း နဲ႕ ရခုိင္ေက်ာက္စာသင္တန္းကို ရခိုင္လူငယ္ေလးေတြကို သမိုင္း လက္ဆင့္ကမ္း  အေနနဲ႕ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
၎ျပင္ ဦးေမာင္သိန္းထြန္းက ကိုယ့္သမိုင္းကို မသိရင္ စကားမေျပာတတ္ေသာ လူႏွင့္ တူသည္ဟု ဆိုသည္။
“ လူရယ္လို႕ ျဖစ္လာရင္ ကုိယ့္သမိုင္းကို ကုိယ္သိရမယ္။ ကုိသမိုင္းကို ကိုယ္မသိရင္ စကားမေျပာတတ္တဲ့ ‘အ’ ေနတဲ့ သူနဲ႕ တူတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ရခုိင္ သမိုင္း ပညာရွင္ေတြေျပာသလုိ ့ရခိုင္သမိုင္းကုိ ရခုိင္သူ ရခုိင္သားတိုင္း သိဖုိ ့ လို ့အပ္ပါတယ္။ ေက်ာက္စာပညာနဲ႕ ရခိုင္မ်ိဳးရဲ႕သမိုင္းကိုလည္း သိထားဖို ့လို ့အပ္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
ယင္းျပင္ ဦးေမာင္သိန္းထြန္းက “ လက္တဲြျပီးေတာ့ အၾကံေကာင္း ဥာဏ္ေကာင္းမ်ား ေပးၾကပါ၊  လူဆိုတာ အားနည္းခ်က္အားသာခ်က္ဆိုတာရွိၾကပါတယ္၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြက ရွိစျမဲပါ၊ မျပည့္စုံတာကို ျပည့္စုံေအာင္ျဖည့္စြက္ေပးၾကပါလို ့ေျပာၾကားခ်င္ပါတယ္ “ ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ရခုိုင္သမိုင္း ေက်ာက္စာ သင္တန္းကို တစ္ပတ္တြင္ ေလးရက္စီ သင္ၾကားေပးသြားမည့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သင္တန္းသူ တစ္ဦးမွ  နိရဥၥရာသို ့ ေျပာ ၾကားခဲ့သည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)