စစ္ေတြမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ပစ္ခတ္မႈ တစ္ဦးေသဆံုး

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ မတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔က လံုၿခံဳေရးယူထားေသာ ရဲတပ္သားမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္

photo: Min Thein Aung/RFA

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ရြာႀကီးေတာင္ ရပ္ကြက္မွာရိွတဲ့ ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအစီအစဥ္ World Food Program WFP ပစၥည္းသိုေလွာင္ရံုကို မေန႔ညေနပိုင္းက လူအုပ္စုက ဝင္ေရာက္ဖ်က္ဆီးဖို႔ ႀကိဳးပမ္းစဥ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ေဖာက္ၿပီး လူစုခြဲခဲ့ရာမွာ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေနအိမ္က အသက္ ၁၁ ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးတစ္ဦး ေသနတ္က်ည္ ထိမွန္ၿပီး ေသဆံုး သြားခဲ့ပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေသဆံုးသြားသူ မိန္းကေလးကိစၥကုိ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တဲ့ စစ္ေတြၿမိဳ႕  ဝံလက္ေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေဖာင္ေဒးရွင္း အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါရိုက္တာ အဖြဲ႔ဝင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုခုိင္ေကာင္းစံက အခုလို ေျပာပါတယ္။
"ေပါက္ကြဲေနတဲ့ လူတစ္စုက ခဲနဲ႔ေပါက္ဖို႔သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီလံုၿခံဳေရးေတြက ေသနတ္နဲ႔ပစ္ပါတယ္၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ WFP ဂိုေထာင္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္မွာရွိတဲ့ ဦးစိန္ေမာင္ေပါ့ေလ၊ ပန္းရံဆရာရဲ႕ သမီးေလး အသက္ ၁၁ ႏွစ္ ကေလးမေလး ခ်က္ေအာက္မွာ  က်ည္ဆံထိမွန္သြားတယ္၊ အဲဒီထိမွန္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ၆ နာရီေလာက္မွာေပါ့ က်ေနာ္တို႔ ေဆးရံုကိုသြားပို႔တယ္၊ သြားပို႔တဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ဆံုးသြားပါတယ္"
စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔ကညက ဂ်ာမနီႏုိင္ငံအေျခစိုက္ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Malteser International အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ေဒသခံေတြအၾကား ပဋိပကၡစတင္ခဲ့တာပါ။ Malteser International အဖဲြ႔က ငွားထားတဲ့ေနအိမ္မွာ လႊင့္ထူထားတဲ့ သာသနာ့အလံကို ျဖဳတ္ခ်ရာက ပဋိပကၡစတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေဒသခံ လူအုပ္စုေတြက တျခားႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ရံုးခန္းေတြနဲ႔ လူေနအိမ္ေတြကိုပါ ခဲေတြနဲ႔ ပစ္ေပါက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မေန႔က WFP ၊ UNHCR  စတဲ့အဖဲြ႔အစည္းေတြ ပုိင္ဆုိင္တဲ့ ပစၥည္းသိုေလွာင္ရံု ၂၀ ေလာက္က ပစၥည္းေတြကိုလည္း ေဒသခံလူအုပ္စုက ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီေန႔မွာ အေျခအေန တည္ၿငိမ္သြားၿပီျဖစ္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရက ညေန ၆ နာရီကေန မနက္ ၆ နာရီအထိ ညမထြက္ရအမိန္႔ကို ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးနုိင္ဖို႔အတြက္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက  ေကာ္မရွင္ဖဲြ႔ၿပီး စစ္ေဆးသြားမယ္လို႔  ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန အင္တာနက္ စာမ်က္နွာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျပည္နယ္အစုိးရ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦး၀င္းၿမိဳင္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။
အခုလုိ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ႏုိင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအုိအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေလွ်ာက္ထားဆဲ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံေရး ပါတီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုအမ်ိဳးသားမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠဌ ဦးအဘူလ္တာေဟရ္ (ေခၚ) ဦးသာေအးကုိ RFA အဖြဲ႔သား ကုိေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။
ဒီအေတာအတြင္း စစ္ေတြၿမိဳ႕က ပဋိပကၡဟာ ႏိုင္ငံတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းအတြက္  စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနၿပီး အေျခအေနေတြကို အားလံုးထိန္းသိမ္းၾကဖို႔ လိုေနၿပီဆုိတဲ့ အျမင္နဲ႔ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြကုိ မသင္းသီရိ တင္ျပထားတာကုိလည္း နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။
ဦး၀င္းၿမိဳင္ႏွင့္ ေမးျမန္းခ်က္
ဦးအဘူတာေဟရ္(ခ) ဦးသာေအးႏွင့္ေမးျမန္းခ်က္
မသင္းသီရိတင္ျပခ်က္
(သတင္းအရင္းအျမစ္- RFA)

စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ညမထြက္ရ အခ်ိန္တိုးျမွင့္

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ညမထြက္ရ အမိန္႕ ကို ယေန႕မွ စ၍ ည ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီထိ အခ်ိန္ တိုးျမွင့္လိုက္သည္။
ယခင္က ည ၁၂ နာရီမွ မနက္ ၄ နာရီအထိ ညမထြက္ရဟု အမိန္႕ကို ထုတ္ျပန္ထားခဲ့သည္။
ယေန႕ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ အမိန္႕မွာ ယခင္ကထုတ္ျပန္ထားသည့္အမိန္႕ကို ထပ္ျပီး အခ်ိန္ တိုးလုိက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ ေတြျမိဳ႕မွ ရပ္မိရပ္ဖ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဦးသာပြင့္ကဆိုသည္။
“ ဟုတ္တယ္။ အရင္ရွိျပီးသား အခ်ိန္ကို ထပ္တိုးလိုက္တာျဖစ္တယ္။ မေန႕ကအထိရွိေနတဲ့ ည ၁၂ နာရီကေန မနက္ ၄ နာရီကို အခု  ည ၆ နာရီကေန နံနက္ ၆ နာရီအထိတိုးလိုက္တာျဖစ္တယ္။”
ယမန္ေန႕ညက မာေတဇာအဖြဲ႕မွ ႏုိင္ငံျခားသူ ၀န္ထမ္းအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးသည္  အိမ္ပိုင္ရွင္လြင့္ထူထားသည့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မ်ား အထြဋ္အျမတ္ထားသည့္ သာသနာ့အလံကို မဖြယ္မရာျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ ဆူပူမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္အတြက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေသနတ္ပစ္ေဖာက္ျပီး လူစုခြဲခဲ့ရသည္။
အဆိုပါလုပ္ရပ္ကို မေၾကနပ္သည့္ ျမိဳ႕ခံမ်ားက စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႕မ်ားမွ ရံုးခန္းအျဖစ္ဖြင့္လွစ္ ထားသည့္ ေနအိမ္မ်ားကို ယေန႕ နံနက္ကစျပီး ညေနပိုင္းအထိ ခဲမ်ားျဖင့္ ပစ္ေပါက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။
ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ အသံခ်ဲ႕စက္ျဖင့္ ျမိဳ႕ကို ပတ္ကာ ပုဒ္မ ၁၄၄ အခ်ိန္ကုိ တိုးျမွင့္ေၾကာင္း ေက်ညာသည္။
“ညမထြက္ရအမိန္႕ကို ျမိဳ႕မွာပတ္ျပီး ေလာ္စပီကာနဲ႕ေဟာသြားျပီး။ အခုအထိ ဒီမွာက ျပႆနာက မေျပလည္ ေသးဘူး။ အခု ဖိုးသာရြာဘက္က ေသနတ္ပစ္သံေတြၾကားေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ညမထြက္ရအမိန္႕ကို တိုးလိုက္ တာျဖစ္တယ္” ဟု စစ္ေတြျမိဳ႕မွ ရဟန္းေတာ္တစ္ပါးက မိန္းၾကားသည္။
ယခုအခါ စစ္ေတြျမိဳ႕လူစည္ကားရာ ေနရာမ်ားတြင္ စစ္တပ္မ်ားခ်ထားေၾကာင္းလည္း အဆိုပါရဟန္းေတာ္မွ ေျပာၾကားသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ေဒသခံရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင္ ဘဂၤလီတို႕အၾကား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ပဋိ ပကၡအျပီးတြင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အေျခစိုက္လႈပ္ရွားေနသည့္ ယူအန္အပါအ၀င္ နိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ဘဂၤလီမ်ားအေပၚ ဘက္လိုက္မႈရွိသည္ဟုဆိုကာ ဆန္႕က်င္ လာခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
မၾကာေသးမီကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အေျခစိုက္လႈပ္ရွားေနသည့္ MSF/ AZG အဖြဲ႕ကိုလည္း ရခိုင္ျပည္သူ မ်ားက ရက္ဆက္ကန္႕ကြက္ဆႏၵျပမႈမ်ားေပၚေပါက္ခဲ့သည့္အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ယင္းအဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရက ရပ္တန္႕ခဲ့သည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ICRC ႏွင့္ ျမန္မာရဲတပ္ဖြဲ႕တို႕ စစ္ေတြတြင္ အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲျပဳလုပ္

စစ္ေတြက အဓိဂရုဏ္းႏိွမ္ရဲမ်ား။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၾကက္ေျခနီ ေကာ္မတီ(ICRC)ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕တို႔ ပူးေပါင္း၍ စစ္ေတြတြင္ (၄) ရက္ၾကာ အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခုကို ျပဳလုပ္ က်င္းပေနသည္ဟု သိရသည္။
၎အား “ ႏိုင္ငံတကာ ျငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ရဲလုပ္ပိုင္ခြင့္ က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲ” ဟု အမည္ေပးထားျပီး လုပ္သက္ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ရွိေသာ အိုင္စီအာရ္စီမွ ကြ်မ္းက်င္သူ မစၥတာ ဂြ်န္အဲရစ္ဂ်န္စန္က အဓိက ဦးေဆာင္ ပို႔ခ် ေနေၾကာင္း ICRC က ေပးပို႕ေသာ သတင္းေက်ညာခ်က္တြင္ ေဖၚျပသည္။
၎သင္တန္းအား  ဒီဇင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေန႔မွ (၁၃) ရက္ေန႔ အထိ ျပဳလုပ္သြားမည္ ျဖစ္ျပီး  ဒုတိယရဲမွဴးၾကီး အဆင့္မွ ဒုတိယရဲမွဴး အဆင့္အထိ  ရဲအရာရွိ စုစုေပါင္း ၃၅ ဦး တက္ေရာက္ ေနေၾကာင္း ဆိုသည္။
ယခု အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အဆင့္ ရဲအရာရွိမ်ားအတြက္ ပထမဆံုး အၾကိမ္ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္သည္ဟု ေက်ညာခ်က္တြင္ ေဖၚျပသည္။
ယခုကဲ့သုိ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕နွင့္  အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၾကက္ေျခနီ ေကာ္မတီ(ICRC )တို႕ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံ ေဆြးေႏြးမူမ်ား ျပဳလုပ္ခြင့္ရ၍ ၀မ္းေျမွာက္ေၾကာင္း ICRC ျမန္မာႏိုင္ငံ အၾကီးအကဲ မစၥတာယုရ္ခ္မြန္တာနီက ေျပာၾကားသည္။
‘ျမန္မာ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ပိုမို ေတြ႕ဆံု ေဆြးမႈ ဆက္ရွိလာတဲ့ အတြက္ ဝမ္းေျမာက္မိပါတယ္။ အိုင္စီအာရ္စီ အေနနဲ႔ ကမၻာတဝွမ္းရွိ ရဲတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ကိုင္ရာကေန အေျခအေနအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး တာဝန္ရွိသူေတြ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြ ရရွိ ထားပါတယ္။ ဒီအလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ ေနာင္အနာဂတ္ အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲေတြကေန ႏွစ္ဦး ႏွစ္ဖက္အက်ိဳးရွိတဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြကို မွ်ေဝႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” ဟု ယင္းက ဆိုသည္။
ယခု စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေနသည့္ ရဲအရာရွိမ်ား အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲ မတိုင္မီ ၂၀၁၃ ခု စက္တင္ဘာလ အတြင္းက ရဲအရာရွိၾကီးမ်ား အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုကို ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ယင္းေနျပည္ေတာ္အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲသည္ အိုင္စီအာရ္စီ အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆံုး အၾကိမ္ျပဳလုပ္ေသာ ရဲလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္သည္။
အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဆြးေႏြးတင္ျပမႈမ်ား၊ ျဖစ္ရပ္ေလ့လာမႈမ်ား၊ ဗီဒီယိုျပသျခင္းမ်ားႏွင့္ လက္ေတြ႕ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားျဖင့္ ရဲလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအား ခ်င့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္ က်င့္သံုးပံုကို အဓိက ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
ေနျပည္ေတာ္ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲနည္းတူ ယခုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ တင္ျပမည့္ေခါင္းစဥ္မ်ားမွာ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈကို စီမံခန္႔ခြဲျခင္းႏွင့္ အဓိက႐ုဏ္းထိန္းသိမ္းျခင္း၊ အင္အားသံုး ၿဖိဳခြဲဲျခင္းႏွင့္ လက္နက္ အသံုးျပဳျခင္း၊ ဖမ္းဆီးျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ရွာေဖြမႈက်င့္သံုးပံုမ်ားကို ေဆြးေႏြးပို႕ခ်မည္ဟု ေျပာသည္။
ယင္းအျပင္ ကမၻာတဝွမ္းႏွင့္ ႁမန္မာႏိုင္ငံရွိ အိုင္စီအာရ္စီ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း တင္ျပ ေဆြးေႏြးသြားမည္ဟု ဆိုသည္။
အိုင္စီအာရ္စီသည္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ သက္သက္သာ ေဆာင္ရြက္ေသာ၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္မဆိုင္ ေသာအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း၊  ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အိုင္စီအာရ္စီႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံၾကက္ေျခနီအသင္းတို႔သည္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ရန္ႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို လူတိုင္းလက္လွမ္းမီရန္ အတြက္ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊  အၾကမ္းဖက္မႈ ဒဏ္ခံရေသ ာရပ္ရြာအသိုင္း အဝိုင္းမ်ား အတြက္ ဝင္ေငြ တိုးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း လုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိေၾကာင္း ေက်ညာခ်က္တြင္ ေဖၚျပသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)