HIV/AIDS ကုသေရး ေဆးၿမီးတိုျဖင့္ လမ္းလြဲလိုက္ၾကဆဲ

ေဆးျမႇီးတို အယူအဆ ပေပ်ာက္ေရး ART ေဆးဝါး လက္လွမ္းမီဖို႕ လိုသည္ (ဓာတ္ပံု – Reuters)

HIV ေရာဂါပိုးႏွင့္ AIDS ေရာဂါမ်ားကို ေဆးၿမီးတိုျဖင့္ကုသ၍ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည္ဆိုသည့္ အယူအဆ အလြဲမ်ား ယေန႔တိုင္ ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း HIV/ AIDS ကာကြယ္တားဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အသင္းအဖြဲ႕ မ်ားထံမွ သိရသည္။ လင္ဇီးေဆးဝါးမ်ား၊ ေရမန္းမ်ား၊ ဘီးစပ္ရြက္ႏွင့္ ေရႊရင္ေက်ာ္ကု ကုသည္၊ ဓာတ္လံုးျဖင့္ ကုသည္ဆိုသည့္ ကုထံုးမ်ားေၾကာင့္ HIV ပိုး ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေၾကာင္း ယူဆသူမ်ားသည္ ေဝးလံေခါင္သီေသာ ေက်းလက္ေဒသမ်ား၌သာမက ၿမိဳ႕ႀကီး ျပႀကီးမ်ားတြင္လည္း ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
“နယ္ကလူေတြ ႏႈန္းျပည့္နီးပါးက အဲလိုယူဆၾကတယ္။ ဘီးစပ္ရြက္ကလည္း ျပႆနာႀကီးတယ္။ ေဈးႀကီးတဲ့ လင္းဇီးထက္ အလြယ္တကူရႏိုင္တဲ့ ဘီးစပ္ရြက္က ပိုႏွိပ္စက္တယ္။ သူ႔ေၾကာင့္ ေသသြားတဲ့လူေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားၿပီ။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ဗိေႏၵာဆရာက ဘယ္လိုစြမ္းတာဆိုၿပီး အမ်ားစုက အားကိုးရာ ျမက္တပင္လို လွမ္းဆြဲၾကတယ္” ဟု ပဲခူးတိုင္း၊ သာယာဝတီၿမိဳ႕ရွိ ေစတနာ့အားမာန္အဖြဲ႕၏ ဥကၠ႒ ေဒၚခင္မာဝင္းက ေျပာသည္။
HIV/ AIDS ကာကြယ္တားဆီးေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ကြန္ရက္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ားက ထိုယူဆခ်က္မ်ား မွားယြင္းေၾကာင္း သိရွိၾကေသာ္လည္း၊ မနီးစပ္သူမ်ားက ေဆးၿမီးတိုနည္းျဖင့္သာ ကုသေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေၾကာင္း ယံုၾကည္ေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။
“က်ေနာ့္သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ အေမက HIV ျဖစ္ေနတယ္။ သားသမီးေတြက သူ႔အေမကို ေဆးကုေပးေနေပမယ့္ ဘာေရာဂါျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ေျပာျပမထားဘူး။ ARV ေဆးကိုေတာ့ မသိဘူး။ အထက္က ေပးတဲ့ေဆး (ဘိုးေတာ္ေပးသည့္ေဆး) နဲ႔ ကုလို႔ ေပ်ာက္သြားတဲ့ လူနာေတြရွိတယ္။ က်ေနာ့္ မိတ္ေဆြအတြက္ အဲဒီဆရာဆီကို ဆက္သြယ္ေပးမလို႔” ဟု ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၊ သီေပါၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သည့္ အသက္ ၄၀ အရြယ္ အမ်ိဳးသားတဦးက ေျပာသည္။
HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ား အပါအဝင္ တျခားေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကုသေပးေနသည့္ တိုင္းရင္းေဆးခန္း တခုသို႔ လာေရာက္ ကုသခံသူမ်ားသည္ ၎တို႔ေပးသည့္ ေဆးေၾကာင့္ အားအင္ျပည့္ကာ အလုပ္ခြင္သို႔ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ မိမိတို႔ ေဆးဝါးကိုအာမခံေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္း၊ သာေကတ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ တိုင္းရင္း ေဆးခန္းတခုမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။
အဆိုပါေဆးခန္းမွ တိုင္းရင္းေဆးျဖင့္ ကုသေပးေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးတဦးက “က်မတို႔ေဆးက တိုင္းရင္း ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ေဖာ္စပ္တဲ့ေဆးပဲ။ အားအင္ ျပန္ျဖည့္တဲ့ေဆးျဖစ္လို႔ အာမခံတယ္” ဟု ဧရာဝတီ သို႔ေျပာသည္။
ယခင္က HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသည့္ လူနာ အမ်ားစု လာေရာက္ကုသခံေၾကာင္း၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၎တို႔ေဆးခန္းမွ ေရာင္းခ်သည့္ ေဆးဝါးသည္ တလစာအတြက္ က်ပ္ ၁ သိန္းခြဲခန္႔ ကုန္က်သျဖင့္ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္သူမ်ားက စြဲၿမဲစြာမေသာက္ သံုးႏိုင္ေၾကာင္း သူက ဆက္လက္ရွင္းျပသည္။
“က်မတို႔ေဆးေသာက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ ေဆးျပန္ စစ္သလား၊ မစစ္လားေတာ့မသိဘူး။ သူတို႔အားအင္ ျပည့္ျပည့္ ၿဖိဳးၿဖိဳး ျဖစ္လာတယ္။ က်န္းမာၿပီး အလုပ္လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္ေလ” ဟု သူကေျပာ သည္။
HIV ကူးစက္ခံရၿပီးေနာက္ ေဆးၿမီးတိုမ်ားျဖင့္ ကုသခဲ့ရာမွ ေနာင္တခ်ိန္တြင္ မွန္ကန္ေသာ ကုထံုး ျဖစ္သည့္ ART ေဆးဝါးကုထံုးကို ခံယူခဲ့ေသာ္လည္း ေဆးယဥ္ပါးမႈဒဏ္ကို တျခားသူမ်ားထက္ ေစာစီးစြာ ခံစားရသည္ကို ႀကံဳဖူးေၾကာင္း Myanmar Positive Group (MPG) ဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က ေျပာသည္။
သူက “ကခ်င္ျပည္နယ္ဘက္က လင္မယားႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ႀကံဳဖူးတယ္။ ကုန္တင္ကား ၅ စီး ပိုင္တယ္။ သူတို႔က အစပိုင္းက လင္ဇီးေဆးေတြေသာက္ ေနတာ။ က်ေနာ္နဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခ်ိန္မွာ ေဆးဝယ္ေသာက္ရင္း ကား ၂ စီးပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ARV ရသြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရွ႕ကသံုးထားတဲ့ ေဆးၿမီးတိုေၾကာင့္  ARV ေဆးရဲ႕အာနိသင္ကို ျပည့္ျပည့္ဝ၀ မရေတာ့ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ကမၻာေပၚတြင္ HIV ေရာဂါပိုးအား အၿပီးသတ္ ကုသ၍ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည့္ေဆးဝါး မေပၚေသးဘဲ ခႏၶာကိုယ္တြင္း၌ HIV ပိုးမ်ား ပိုမိုမျပန္႔ပြားႏိုင္ေအာင္ ထိန္းသည့္ ကုထံုးတမ်ိဳးတည္းသာ ရွိေသးသည္။ ထိုကုထံုးမွာ ART/ARV ကုထံုးျဖစ္သည္။
ထိုကုထံုးကို သိရွိသူမ်ားက ေဈးကြက္အတြင္း၌ တန္ဖိုးႀကီးေပးကာ ဝယ္ယူေသာက္သံုးလ်က္ရွိၿပီး အမ်ားစုက NGO,INGO ႏွင့္ အစိုးရ၏ အေထာက္အပံ့ျဖင့္ အခမဲ့ကုသခံယူလ်က္ရွိသည္။
“HIVဟာ ေဆးၿမီးတိုနဲ႔ မေပ်ာက္ႏိုင္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ စြဲလမ္းမႈ၊ ႐ိုးရာယံုၾကည္မႈေတြေတာ့ ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေတြကို အသိပညာေပးမႈေတြလုပ္ဖို႔” ဟု က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ National AIDS Program (NAP) မွ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ထြန္းၫြန္႔ဦးက ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
သူက ဆက္လက္၍ “ဒီေရာဂါက အရင္လို ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိတဲ့ ေရာဂါ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး ေရာဂါေတြလိုပဲ တသက္လံုး ေဆးေသာက္ရတဲ့ နာတာရွည္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ေဆးမွန္ မွန္ေသာက္မယ္ဆိုရင္ လူတန္းေစ့ေနႏိုင္ၿပီ။ ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ တတ္သိနားလည္တဲ့ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ တိုင္ပင္သင့္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူ မ်ားအနက္ ေဆးဝါးလိုအပ္သူ ၁၂၅၀၄၃ ဦး ရွိႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ခန္႔မွန္းထားသည္။ ထိုသို႔ ေဆးဝါးလိုအပ္ေနသူမ်ားအတြက္ ေဆးဝါး လက္လွမ္းမီ ႏိုင္ေစရန္ ARV စင္တာမ်ား တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္လ်က္ရွိေၾကာင္း အထက္ပါပုဂၢိဳလ္ထံမွ သိရသည္။
လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးရွိ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္အဆင့္ ခုတင္ ၁၀ဝ အထက္ ေဆး႐ံုမ်ားတြင္ ARV စင္တာစုစုေပါင္း ၇၇ ခုအထိ ဖြင့္လွစ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ စင္တာငယ္ ေပါင္း ၁၀၂ ခုအထိ ဖြင့္လွစ္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း NAP မွ သိရသည္။
“တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ အားလံုးက ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၁၄၀ ေလာက္မွာ အနည္းဆံုး ARV စင္တာ ၃ ခု ေလာက္ ရွိလာမယ္” ဟု NAP မွ ေဒါက္တာ ထြန္းၫြန္႔ဦးက ဆက္ေျပာသည္။
HIV ကို ေဆးၿမီးတိုျဖင့္ ကုသ၍ ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္သည္ဆိုသည့္ အယူအဆသည္ ARV ေဆးဝါးကို လက္လွမ္းမီ သည့္ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ ေလ်ာ့နည္းလာေၾကာင္း မႏၱေလးတိုင္း၊ မေကြးတိုင္းႏွင့္ ပဲခူးတိုင္းရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ လႈပ္ရွားလ်က္ရွိသည့္ HIV/AIDS ကာကြယ္တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အသင္းအဖြဲ႕မ်ားမွ သိရသည္။
“က်ေနာ္တို႔ၿမိဳ႕မွာ ARV လက္လွမ္းမီလာေတာ့ အဲဒီလိုအယူအဆေတြ နည္းလာတယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ဘုန္းႀကီးကုလို႔ ေပ်ာက္တယ္၊ ဗမာေဆးနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္ဆိုၿပီး ကုခဲ့ၾကလို႔ အေသအေပ်ာက္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ား ခဲ့တယ္” ဟု မေကြးတိုင္း၊ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕နယ္အေျခစိုက္ ေရႊညာေမာင္မယ္အဖြဲ႕မွ တာဝန္ရွိသူတဦး ျဖစ္သည့္ ဦးေက်ာ္ရွိန္းက ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
အလားတူ ပဲခူးတိုင္း၊ ေတာင္ငူၿမိဳ႕အေျခစိုက္၊ စြမ္းအားသစ္အဖြဲ႕မွ ဦးမင္းသူကလည္း “က်ေနာ္တို႔ ဆီမွာ ရွိေတာ့ရွိတယ္။ နည္းတယ္။ နယ္ဘက္ေတြက အသိအျမင္နည္းတဲ့ လူေတြေလာက္ပဲ ဘုန္းႀကီးေဆးနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္၊ ဗမာေဆးရြက္ေတြနဲ႔ ေပ်ာက္တယ္ဆိုၿပီး သြားကုၾကတာရွိတယ္။ ေတာင္ငူမွာNAP က ေဆးယူရတာ သိပ္အခက္အခဲ မရွိဘူး” ဟု ၎တို႔ေဒသ၏ အေတြ႕အႀကံဳကို ရွင္းျပသည္။
ထို႔အျပင္ မိတၳီလာနယ္ အနီးတဝိုက္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသည္လည္း ART ေဆးဝါး လက္လွမ္းမီသျဖင့္ ထိုသို႔ေသာ အယူအဆမ်ား သိပ္မရွိေၾကာင္း အဆိုပါ ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ေရာင္ျခည္ဦးအဖြဲ႕မွ ေဒါက္တာ တင္စိန္က ေျပာသည္။
“ေက်ာက္ဆည္ဘက္မွာ ဆရာဝန္တေယာက္ ကုေပးလို႔ ေပ်ာက္တယ္ဆိုၿပီး သြားကုေနၾကတာ ရွိတယ္။ စနစ္တက်မဟုတ္ဘဲ အားေဆးသြင္းေပးလိုက္လို႔ ခဏေကာင္းလာတာ။ က်ေနာ္တို႔ဘက္မွာ ေဆးေသာက္ဖို႔ မလိုေသးလို႔ မေပးေသးတာပဲရွိတယ္။ ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုတဲ့လူေတြအားလံုး  ေဆးရလို႔ အဆင္ေျပၾကတယ္” ေဒါက္တာတင္စိန္က ဆိုသည္။
ထို႔ျပင္ ယခင္က ARV ေဆးဝါး လိုအပ္သည့္ HIV Positive မ်ားအတြက္ ေဆးထုတ္ယူရမည့္ ေနရာကန္႔သတ္ ခ်က္၊ ဦးေရကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ လိုက္ၿပီး၊ ARV Centre တိုင္းတြင္း လြတ္လပ္စြာ ေဆးယူႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးထားေၾကာင္း NAP မွ ေဒါက္တာ တင္ေမာင္ေဇာ္က ေျပာသည္။
“ဘယ္ေနရာကလူက ဘယ္ေဆး႐ံုမွာမွ ယူရ မယ္ဆိုတဲ့စနစ္ မရွိေတာ့ဘူး။ ART နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူနာေတြ လက္လွမ္းမမီေတာ့ဘူးဆိုတာ မရွိေတာ့ ဘူး” ဟု ၎ကဆိုသည္။
သို႔ေသာ္ ပဲခူးတိုင္း အေနာက္ျခမ္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္တခ်ိဳ႕တြင္ ေနထိုင္သည့္သူ အမ်ားစုသည္ HIV ပိုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည့္ တခုတည္းေသာ ART ကုထံုးကို ရရွိၿပီးသည့္တိုင္ေအာင္  ေဆးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အသိပညာကို ေကာင္းစြာ မရရွိေသးသည္ လည္းရွိေနေၾကာင္း ေဒၚခင္မာဝင္းက ေျပာသည္။
“ART ရေအာင္ ခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီးသား လူတခ်ိဳ႕ကေတာင္ ေဆးေသာက္ၿပီးရင္ ေကာင္းသြားၿပီ ဆိုၿပီး၊ ေရမန္း ေသာက္တယ္။ သက္သာသြားရင္ ေဆးကို ထပ္သြားမယူေတာ့ဘူး။ ေကာင္းသြားတာနဲ႔ ေပ်ာက္သြားတာကို မကြဲၾကဘူး။ ဒီေဆးက တသက္လံုး ေသာက္ရမယ္ဆိုတာကို လက္မခံခ်င္ၾကတာ” ဟု သူကရွင္းျပသည္။
ေက်းလက္ေဒသမ်ားသည္ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္မ်ားႏွင့္ HIV/AIDS ဆိုင္ရာ အသိပညာရရွိႏိုင္မည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို လက္လွမ္းမီမႈ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အမ်ိဳးသားခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္ႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ႐ုပ္သံမ်ားကို အသံုးျပဳကာ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား တိုးျမႇင့္သင့္ေၾကာင္း သူကအႀကံျပဳသည္။
“ART ကုထံုးတခုပဲရွိတယ္ဆိုတာမ်ိဳး၊ တသက္လံုး ေသာက္ရမယ့္ ေဆးျဖစ္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး သူတို႔ နားလည္ လြယ္တဲ့ ရွင္းလင္းတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳးေတြနဲ႔ ဇာတ္လမ္းတိုေတြ လႊင့္ေပးသင့္တယ္။ ျမန္မာ့အသံနဲ႔ ျမဝတီက လူေတြသိပ္မၾကည့္ဘူး။ Sky Net ကေတာ့ အိမ္တိုင္းမွာရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ပညာေပးဇာတ္လမ္းတိုေတြ လႊင့္ေပးသင့္တယ္” ဟု ေစတနာ့ အားမာန္အဖြဲ႕၏ဥကၠ႒ ေဒၚခင္မာဝင္းက အႀကံျပဳသည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV/AIDS ျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထိုင္သူမ်ားအတြက္ အစိုးရ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ လူမႈအေထာက္အကူျပဳေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပးလ်က္ရွိရာ လူနာအမ်ားစုက အစိုးရထက္၊ NGO မ်ားက ေပးေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ပို၍ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေၾကာင္း သုေတသန စစ္တမ္းတရပ္က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ HIV ႏွင့္ ေနထိုင္သူမ်ားအသင္း (MPG) ႏွင့္ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ ျမန္မာျပည္) တို႔ ပူးေပါင္း၍ ၄ လတာ ကာလအတြင္း ေကာက္ယူထားသည့္ ယင္းစစ္တမ္းကို ယခုလ ၁၉ ရက္တြင္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ရာ ယင္းအခ်က္ ကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားသည္။
ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေပးသည့္ တခ်ိဳ႕ေသာ အစိုးရေဆး႐ံုမ်ားရွိ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ ခြဲျခားဆက္ဆံ လိုသည့္ သေဘာထားမ်ားႏွင့္ အရည္အေသြးနိမ့္ေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူ မ်ားသည္ ART ေဆးဝါး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို လာယူရန္ စိတ္မပါမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေၾကာင္း ယင္းသုေတသန စစ္တမ္းတြင္ ပါဝင္သည္။
“လူေတြက NGO ေတြကေပးတဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈ ကို အစိုးရ က်န္းမာေရးဌာနေတြကေပးတာထက္ ပိုႀကိဳက္ၾက တယ္။ တခ်ိဳ႕က အစိုးရဌာနကို ပိုႀကိဳက္ေပမယ့္ ဝန္ထမ္းအင္အားနည္ပါးမႈ၊ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈေတြေၾကာင့္ ဝန္ေဆာင္မႈ မေကာင္းတာမ်ိဳးကို ေထာက္ျပတယ္” ဟု ေဆးဝါးသုေတသန ဦးစီးဌာနမွ သုေတသန စာတမ္းေရးသားသူ တဦးျဖစ္သည့္ ေဒါက္တာ ခင္စုစုလိႈင္က ရွင္းျပသည္။
ထို႔ျပင္  HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူမ်ားကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည့္ ေနရာမ်ား၊ အခန္းမ်ား၊ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထိန္းသိမ္းေပးျခင္းစနစ္၊ လံုေလာက္ေသာဝန္ထမ္းဦးေရ၊ နည္းပညာကိုကြ်မ္းက်င္ေသာ ဝန္ထမ္းမ်ား၊ ေဆး႐ံု၊ ေဆးေပးခန္းမ်ားတြင္ ေစာင့္ဆိုင္းရသည့္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္ျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားက ယခုထက္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ ရန္လိုအပ္ေန ေၾကာင္း ထိုစစ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာမွ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ရန္ကုန္၊ ပုသိမ္၊ ေတာင္ႀကီး၊ လား႐ိႈး၊ ေမာ္လၿမိဳင္ႏွင့္ မႏၱေလး၊ စစ္ကိုင္း၊ မေကြး စသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ “ျမန္မာျပည္ရွိ ART ေဆး ေပးမႈလုပ္ငန္းတြင္ HIV ပိုးရွိေသာ အုပ္စုမ်ား ပါဝင္ႏိုင္မည့္ အခန္းက႑” ဆိုသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ သုေတသန စစ္တမ္းတရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယင္းစစ္တမ္းတြင္HIVပိုးကူးစက္ခံထားရသူမ်ား၊ထိုသူမ်ားကို ေဆးဝါးဝန္ေဆာင္မႈ ေပးေနသည့္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ လူမႈကူညီေထာက္ပံ့ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ အစိုးရ က်န္းမာေရး ဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား အပါအဝင္ လူေပါင္း ၁၀ဝ ေက်ာ္ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္မာ ျပည္) မွ သုေတသနမွဴ း ေဒါက္တာ ခင္စုစုလိႈင္က ေျပာသည္။
သူက ဆက္လက္၍ “NGO ေတြမွာလည္း ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာေပးေရး စတဲ့ ပံုစံေတြက ထပ္တလဲလဲ ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးေတြကို မႀကိဳက္တာေတြရွိတဲ့အေၾကာင္း ေထာက္ျပၾကတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ထို႔ျပင္ HIV ပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထိုင္သူမ်ားအတြက္ လုပ္ေဆာင္မည့္ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ကာယကံရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ ပါဝင္မႈက အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း ယင္းစစ္တမ္းအရ ေတြ႕ရွိခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူ ေပါင္း ၂ သိန္းနီးပါးရွိၿပီး ARV ေဆးဝါး ေသာက္သံုးေနသူ ၁ သိန္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ သိရသည္။
ထိုကိန္းဂဏန္းအနက္ HIVကို ေဆးၿမီတိုျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္းေၾကာင္း ယံုၾကည္ေနၾကဆဲ လူမ်ားအတြက္ စိတ္အစြဲကိုခြ်တ္မည့္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ားကို တာဝန္ရွိသူမ်ားက အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္၊ အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္သည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- ဧရာ၀တီသတင္းဌာန)

ႏိုင္ငံျခားဆရာ၀န္မ်ားပါ၀င္ေသာ အခမဲ့ေဆးကုအဖြဲ႕သုိ႕ လူနာေထာင္ခ်ီ၍ လာေရာက္ျပသ

ေဒါက္တာေစာျမေအာင္ မိသားစုႏွင့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားလူမႈ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕တို႕၏ ၾကီးၾကပ္ စီစဥ္မႈျဖင့္ စစ္ေတြတြင္ ေဆး၀ါး ကုသေပးေနေသာ Rotary International ႏိုင္ငံျခား ဆရာ၀န္ အဖြဲ႕သို႕ လာေရာက္ျပသူ လူနာအေရအတြက္မွာ ေထာင္ဂဏန္းခ်ီ၍ ရွိခဲ့သည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ ဇႏၷ၀ါရီလ ၄ ရက္ေန႔ တစ္ရက္တာ ေဆးကုသရာ၌ လူနာ ေထာင္ဂဏန္းခန္႕ လာေရာက္ျပသ၍ လူနာတစ္ခ်ိဳ႕ အေနျဖင့္ လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးမ်ား အျပည့္အစံုမရရွိဟု သိရသည္။

“ကၽြန္မတို႕ ေပါက္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အဂၤရားခ်ိဳင္ကၽြန္း၊ ကြန္းခ်ိဳင္ပိုက္ဆိပ္ကေန ေဆးလာကုတာပါ။ လူနာမ်ားေတာ့ ေဆး၀ါး ျပည့္စံုေအာင္ မရရွိပါဘူး”ဟု လူနာ တစ္ဦးျဖစ္သူ အသက္ ၆၃ ႏွစ္အရြယ္ ေဒၚသာယဥ္ျဖဴက ေျပာသည္။

ေဒၚသာယာယဥ္ျဖဴမွာ ေသြးတိုးေရာဂါရွိၿပီး ေလးျဖတ္ခံထားရသူတစ္ဦး ျဖစ္သည္။

၎ျပင္ သူမက “ကၽြန္မတို႔ တစ္ကၽြန္းလံုးမွာမွ ေက်ာက္ေမာင္းေက်းရြာ တစ္ရြာတည္းမွာသာ သားဖြားဆရာမ တစ္ေယာက္ပဲရွိပါတယ္။ ေက်းလက္ေဆးေပးခန္း မရွိေသးဘူး။ ဆရာမကလည္း တျခားေက်းရြာေတြကို သြားေရာက္ ပီး ေဆး၀ါး ကုသတာေတြ မရွိေတာ့ ရပ္ေ၀းက လူေတြအေနနဲ႔ ေဆးကုသဖို႔အတြက္ ေတာ္ေတာ္ အခက္အခဲ ရွိေနၾကပါတယ္” ဟု ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

တစ္ခ်ိဳ႕လူနာမ်ားမွာ ႏႈတ္ခမ္းႏွင့္ ေျခလက္မ်ားကို ခြဲစိတ္ကုသရန္ လာေရာက္ၾကေသာ္လည္း ယခုတစ္ေခါက္တြင္ မ်က္စိ၊ နား၊ ဦးေႏွာက္ အာရံုေၾကာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ လူနာမ်ားကိုသာ အဓိက ခြဲစိတ္ကုသရသည့္အတြက္ ေဆးမကုရဘဲ ေနရပ္ကို ျပန္ခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။

“ကၽြန္မတို႔က  ပုဏၰားကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္ ပေဒသာရြာသစ္ ကလာတာပါ။ ကၽြန္မသားႏႈတ္ခမ္းကို ခြဲစိတ္ကုသဖို႔လာတာပါ။ ခြဲစိတ္ ကုသ ခြင့္ရမယ္ထင္ျပီး လာခဲ့တာပါ။ အသြားအျပန္ကားခ ၁၀၀၀၀ က်ပ္ေလာက္ ကုန္က်ပါတယ္။ ခြဲစိတ္ရမည့္ လူနာက ႏွစ္ဦးပါ။ တစ္ရြာတည္းသားေတြပါ။ အဆင္မေျပေတာ့လည္း စိတ္ပ်က္ အားငယ္မိပါတယ္” ဟု ခြဲစိတ္ကုသခံယူမည့္ လူနာ မိခင္က ေျပာသည္။

ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ၿပိန္းေတာေက်းရြာမွ အသက္ ၇၉ ႏွစ္အရြယ္ ဦးေအာင္က်န္လူကလည္း “ကၽြန္ေတာ္က ေခ်ာင္းဆိုးရင္ မြန္းၾကပ္တယ္။ အဆုတ္ မေကာင္း၊ ႏွလံုးမေကာင္းပါဘူး။ စစ္ေတြကို လာေရာက္ကုသတာ ၁၁ ႀကိမ္ ရွိခဲ့ပါၿပီ။ သက္သာရံုပဲရွိတယ္။ အျမစ္ျပတ္ မေပ်ာက္ကင္းပါဘူး။ အခု ႏိုင္ငံျခားဆရာ၀န္ေတြ လာေရာက္ ကုသ တယ္ဆိုေတာ့ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ အတြက္ လာခဲ့တာပါ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဦးက်န္လူသည္ ႏိုင္ငံျခားမွ အခမဲ့လာေရာက္ကုသေသာ ဆရာ၀န္မ်ားထံတြင္ မ်က္စိ ခြဲစိတ္ကုသဖူးသူ တစ္ေယာက္ ျဖစ္သည္။

“ယခင္ ရေသ့ေတာင္မွာ ႏိုင္ငံျခားဆရာ၀န္ေတြ လာေရာက္ကုသတုန္းက မ်က္စိ ႏွစ္ဘက္လံုးကို ခြဲစိတ္ခံဖူးပါတယ္။ ေတာ္ေတာ့ကို လက္သာပါတယ္။ မ်က္စိ ႏွစ္ဘက္လံုးလည္း ျမင္ပါၿပီ။ ဒီလိုမ်ိဳး ေစတနာထားၿပီး လာေရာက္ ကုသၾကတဲ့ အတြက္ ေတာ္ေတာ့္ကို ကုသုိလ္ရၾကမွာ”ဟု ဦးေအာင္က်န္လူက ဆက္ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံျခားသား ဆရာ၀န္ အဖြဲ႕ ေဆးကုသမည့္ စင္တာကုိ စစ္ေတြၿမိဳ႕ အလိုေတာ္ျပည့္ေက်ာင္းတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျပီး လာေရာက္ကုသသူ ၁၀၀၀ ထိ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆးကုသခံရန္ လာေရာက္ၾကသူမ်ား အထဲတြင္ ျမိဳ႕နယ္စံုျဖစ္ျပီး ထိုအထဲတြင္ ေပါက္ေတာ၊ မင္းျပား၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ပုဏၰားကၽြန္း၊ ရေသ့ေတာင္၊ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာ စသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ လူနာမ်ားမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုကဲ့သို႔ အခမဲ့ ေဆးကုသရာတြင္ လူနာအဆမတန္မ်ားျပားေနရျခင္းမွာ အမ်ားစုမွာ ဆင္းရဲသားမ်ားျဖစ္ၾကျပီး အစိုးရထံမွ အခမဲ့က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရရွိသလို ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း အစိုးရက စီစဥ္ေပးသည့္ ေက်းလက္ ေဆးေပးခန္း အလြန္တရာ နည္းပါးေန၍ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသားလိင္တူဆက္ဆံျခင္းမွရရွိေသာ HIV သည္ အျခား ဝန္းက်င္မွရရွိသည္ထက္ ၁၃ ဆခန္႔ ပိုမိုျမင့္မား

၂၀၁၂ခုႏွစ္ အကုန္တြင္ ရရွိေသာ စာရင္းဇယားမ်ားအရ ကမၻာတဝန္းလူေပါင္း ၃၅.၃သန္းသည ္HIV ႏွင့္ အတူ ေနထိုင္ႀကသူမ်ားျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရွ ႔ေတာင္ အာရွတြင္ HIV ကူးစက္မႈ ဒဏ္ကို အျပင္းထန္ဆုံး ခံစားေနရေသာႏိုင္ငံျဖစ္သည္ဟု UN လက္ေအာက္ခံ UN AIDS Program (အမ်ိဳးသားခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္) ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္္။

HIV ကူးစက္ျပန္ပြားရာ ဦးတည္ အုပ္စုသံုးခုျဖစ္ေသာ အမိ်ဳးသားျခင္းလိင္ဆက္ဆံမႈ Men who has sex with men (MSM) ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးထိုးသြင္းသူမ်ား၊ အမိ်ဳးသမီး လိင္လုပ္သားမ်ားမွ တဆင့္ ကူးစက္ျပန္႕ပြားမႈသည့္ အမ်ားဆုံးျဖစ္သည္ဟု ယင္းအဖြဲ႔က ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံသူတဦးျဖစ္သည့္ အမည္ေျပာင္း ကိုသက္က “HIVကူးစက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာတာဟာ အကာကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံလို႕ေပ့ါ၊ ဒါေႀကာင့္ မိမိဇနီးမယားနဲ႔ မဟုတ္ပဲ လိင္ဆက္ဆံျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ဘာေႀကာင့္ျဖစ္ျဖစ္မျဖစ္မေန ကြန္ဒံုးသံုးရပါမယ္” ဟုေျပာသည္။

အမ်ိဳးသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို မိမိမည္သို႔ပင္ ခံယူထားေစကာမူ ေယာက္က်္ားျခင္းလိင္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဆက္ဆံမႈ တခုခုျပဳလုပ္လွ်င္ အမ်ိဳးသားျခင္း လိင္တူ ဆက္ဆံသူ MSM အျဖစ္သတ္မွတ္ထားသည္ဟု ဆိုသည္။

လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ အျပဳအမႈအရ အပုန္း(လ်ိဳဝွက္လက္ခံသူ)၊ အပြင့္ (ပြင့္လင္းစြာလက္ခံသူ)၊ သူငယ္ (ထိုးသြင္းဆက္ဆံသူ)၊ လိင္ေျပာင္း (ေမြးရာပါရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိင္ေျပာင္းႏွင့္ မတူျခားနားေသာ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာလိင္သြင္ျပင္ခံယူသူ) တို႕ရွိသည္။

ယင္းအျပင္ အပြင့္ဟု ေခၚသည့္ မိမိကုိယ္ကို မိန္းမအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသူမ်ားလည္းရွိျပီး ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ အျပဳအမႈအားလုံး မိမိကိုယ္ကို မိန္းမအျဖစ္ခံယူထားသူ (Transgender /TG )  ဟု ေခၚျပီး မိမိခံယူလိုသည့္ လိင္(ရုပ္)ပိုင္းဆိုင္ရာ အသြင္အျပင္သ႔ို ေဆပညာျဖင့္ ခြဲစိတ္ကုသေျပာင္းလဲထားသူကို လိင္ျပဳျပင္ထားသူကို (T/S)ဟု  ေခၚသည္။

အာရွတိုက္ႏိုင္ငံအႏွံအျပားတြင္ HIV ကူးစက္ႏုုန္းျမင့္တက္ရျခင္းအဓိကအေႀကာင္းအရင္းမွာ အကာအကြယ္္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံဘက္ အမ်ားအျပား ထားရွိျခင္းႏွင့္ လိင္မႈဆိုင္ရာ ဆက္ႏြယ္မႈမ်ားအား သိုသိပ္ထားျခင္းတုိ႕ေၾကာင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

MSM, TG တု႔ိထဲတြင္ HIV  ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားေနျပီး  အျခားလူမႈဝန္းက်င္ထက္ သာမန္အားျဖင့္ MSM, TGတု႔ိထဲတြင္ ၁၃ဆခန္႔ ကူးစက္မႈျမင့္တက္လာျပီး ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ MSM/TG ခန္႔မွန္း ၂၃၀၀၀၀ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းတို႔ အတြင္းHIV ပ်ံႏွံ႕ ႏုန္းမွာ ပုသိမ္တြင္ ၁၉.၅ ရာခိုင္ႏုန္း၊ ရန္ကုန္တြင္  ၈ ရာခိုင္ႏုန္း၊  မႏၱေလး ၆ ရာခိုင္ႏုန္း ရွိ ေႀကာင္း Global AIDS Epidemic  ၂၀၁၃ မွ တဆင့္ သိရသည္။

လိင္တူခ်စ္သူ ကိုႏိုင္သက္ (MSM)မွ “ ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းဟာ လူအခြင့္ေရးကို ခ်ိဳုးေဖာက္ရာေရာက္ေႀကာင္း၊ ခြဲျခားဆက္ဆံသူေတြႀကည့္မယ္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ဗဟုသုတ အားနည္းသူေတြ အဓိကပါဝင္တယ္။ ဒါေႀကာင့္က်န္းမာေရး ဗဟုသုတႏွင ့္တြဲဘက္ျပီး လူအခြင့္ေရး နားလည္ေအာင္ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေပးရန္လိုတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ MSM အဖြဲ႔အစည္း ၁၇ ရွိျပီး ယင္းတို႕မွာ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ျမစ္ႀကီးနား၊ မံုရြာ၊ မိထိၳလာ၊ ေတာင္ႀကီးလာရွုိး၊ တာရွီလိတ္၊မေကြး၊ပုသိမ္၊ ဟသၤာတ၊ ပဲခူး၊ေတာင္ငူ၊ ျပည္ေမာ္လျမိဳင္၊ျမိတ္ တြင္ရွိျပီး၂၀၁၂ခုႏွစ္ အတြင္း ကူညီေပးခဲ့ရေသာ ေ၀ဒနာရွင္ လူဦးေရ စုစုေပါင္း ၆၈၀၆၇ ရွိျပီး အမ်ားစုမွာ ရန္ကုန္မႏၱေလးမွျဖစ္ႀကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္  Alliance,AMI,Consortium, IOM,Malteser, MANA, MDM, MSF-CH, MSF-Holland, MSI, NAP, PGK, PSI, SARA, WV စေသာအဖြဲ႔ အစည္းမ်ားျဖင့္ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု UNAIDS (Progress Report 2012) ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျပည္သစ္သံရုံးမွေထာက္ပံ့မႈျဖင့္HIV ကာကြဝ္ေရးအသိပညာေပးလုပ္ေဆာင္ေနေသာေအးျမရိပ္( Saryar) အဖြဲ႔မွ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ျမင့္သိန္းမွ  “ က်န္းမာေရး ပညာေပးသာမက ပညာေပးေဖ်ာ္ေျဖေရး အစီအစဥ္မ်ားပါလိုအပ္တယ္။ဒါမွျပည္သူမ်ားပါစိတ္ဝင္စာျပီးအာရုံစိုက္လုပ္ေဆာင္မွပိုိမိုထိေရာက္မယ္’’ ဟုေျပာသည္။

ေရာဂါကူးစက္ရျခင္းအဓိကအေႀကာင္းအရင္းမွာ ေသြး၊သုတ္၊ ေဆးထိုးအပ္တ႔ိုမွ ကူးစက္ျခင္းသာျဖစ္ျပီး မသိနားမလည္၍ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းသည္ အားနည္းသူကို မရည္ရြယ္ဘဲ ျပိဳလဲပ်က္ဆီးသြားရန္ျပဳလုပ္သလိုျဖစ္သြားေႀကာင္း၊ ARTေဆးကို မွန္မွန္ေသာက္သုံးျခင္းျဖင့္သက္တမ္းျပည့္ေနႏိုင္ပါသည္။ ထိုအတြက္ေႀကာင့္ ျပည္သူမ်ားပါ သိရွိ နားလည္ရန္လိုအပ္ေႀကာင္း သူက ဆက္လက္ေျပာဆိုသြားသည္။

HIV အတြက္ေပၚလစီမရွိျခင္းေႀကာင ့္(ဥပမာ PLHIV အတြက္ႏွစ္ဆေကာက္ခံျခင္း)ေဆးခန္းႏွင့္က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားလံုေလာက္စြာမရွိျခင္း က်န္းမာေရး ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား အားနည္းျခင္းတို႔ေႀကာင့္ HIV ကူးစက္မႈကိုလွ်င္ျမန္ေစသည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုငိငံရွိ MSMႏွ င့္TG မ်ားအတြက္ အကူအညီေပးႏိုင္ရန္ တုန္႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ကြင္းဆင္းပညာေပးႏွင့္နားခိုရာေနရာမ်ားတြင္ ထိေရာက္စြာ အကူအညီေပးႏိုင္ေသာ အစီအစဥ္မ်ား လိုအပ္သလို လိင္ဝိေသသ လကၡဏာကြဲျပားမႈ သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ခံယူခ်က္မ်ားကို ျမွင့္တင္ေပးျခင္းမ်ား၊  ကြန္ဒုံးပညာေပးနွင့္ျဖန္႔ေဝမႈ အစီအစဥ္မ်ား  HIV ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ TB,ကာလသားေ ရာဂါမ်ား ရွိမရွိ ပုံမွန္စစ္ေဆးျခင္း၊ မ်ိဳးဆက္ပြါးျခင္း၊ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ၊ ARTကုထံုး ၊စိတ္အပန္းေျဖစရာအစီအစဥ္မ်ား၊စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ဥပေဒဆိုင္ရာအေထာက္အပံ့မ်ားကို ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာရွိေသာ  ဘဝတူအဖြဲ႔ဝင္မ်ားမွ အကူအညီေပးျခင္းႏွင့္ လမ္းညြန္ပို႔ေပးျခင္းမ်ား လိုိအပ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္အာရွတြင္HIV ကူးစက္မႈဒဏ္ကိုအျပင္းထန္ဆုံးခံစားေနရေသာႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ၂၀၀၁၃ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌HIV ေရာဂါ ျဖင့္ ေနထိုင္သူ ခန္႔မွန္းေျခအားျဖင့္ ၁၈၅၀၀၀ ဝန္းက်င္ရွိေနေႀကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန အမ်ိဳးသားခုခံက် ကာလသားေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္၂၀၁၃ ခုႏွစ္အျပီးတြင္ေဖၚျပထားသည္။

( စာေရးသူသည္ Internews မွ ျပဳလုပ္ေသာ ရက္တို သင္တန္းတစ္ခုကို တက္ေရာက္ျပီး ယခုေဆာင္းပါးကိုေရးသားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ယေန႕ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႕သည္  ကမၻာ့ AIDS ေန႕ ျဖစ္သျဖင့္ အထိမ္းအမွတ္ေဆာင္းပါးအျဖစ္ နိရဥၥရာမွ  ေဖၚျပေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ )

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(ျဖည့္စြက္ခ်က္- ယခုသတင္းတြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ UNAIDS အား အမ်ိဳးသားခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္ ဟု ျပန္ဆိုထားသည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။ အမွန္မွာ ကုလသမဂၢေအအိုင္ဒီအက္စ္အစီအစဥ္ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္ ဆိုသည္မွာ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္ရွိ National AIDS Programme ျဖစ္ပါသည္။

ဘေလာ့ဂ္ေရးသူ)

အာေခါင္ကြဲ၊ ႏႈတ္ခမ္းကြဲမ်ားကို ဂ်ာမန္ဆရာ၀န္မ်ားက သံတြဲတြင္ အခမဲ့ကုသေပးမည္

ဂ်ာမန္ ဆရာ၀န္မ်ားပါ၀င္ေသာ Free Medical Treatment World chefs without borders အဖြဲ႕မွ အာေခါင္ကြဲ၊ ႏႈတ္ခမ္းကြဲမ်ားကို သံတြဲေဆးရံုတြင္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႕မွ ၇ ရက္ေန႕ထိ အခမဲ့စစ္ေဆးခြဲစိပ္ ကုသေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

“နားေရာဂါ၊ ႏႈတ္ခမ္းကြဲ၊ အာေခါင္ကြဲ၊ မီးေလာင္ဒဏ္ရာ၊ အဆီက်ိတ္၊ ပံုစံမမွ်တတာေတြကို ဆရာ၀န္ႀကီး ေတြက အခမဲ့ စစ္ေဆးကုသေပးပါတယ္။ အခုကတည္းက လူနာေတြအေနနဲ႕ သံတြဲေဆးရံုကို လာျပျပီး စာရင္း သြင္းထားလို႕ ရပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ကေန ၇ ရက္ေန႔အထိ ခြဲစိပ္ကုသေပးပါလိမ့္မယ္” ဟု စီစဥ္သူ   ေဒၚခက္ခက္က ေျပာသည္။

အစက သံတြဲတြင္ ႏို၀င္ဘာ ၂၃ ရက္မွ  ၂၈ ရက္ေန႔ထိ ခြဲစိပ္ ကုသေပးရန္ ေၾကာ္ျငာထားေသာ္လည္း စစ္ေတြမွာ လူနာမ်ားေနသျဖင့္ သံတြဲတြင္ ဒီဇင္ဘာလ တစ္ရက္ေန႕မွသာ စတင္ကုသႏိုင္မည္ဟု ဆိုသည္။

“  စစ္ေတြမွာ လူနာေတြ အရမ္းမ်ားတဲ့ အတြက္ ဟုိမွာ ပိုျပီး ရက္တိုးယူရတယ္။ ဒီဇင္ဘာလ တစ္ရက္မွာ စတင္ကုသမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ လာျပတဲ့ လူနာေတြ အားလံုးကို စစ္ေဆးၿပီး အခုအခ်ိန္က ရက္ခ်ိန္းေပးေနပါတယ္” သူမက ဆိုသည္။

ဂ်ာမန္ဆရာ၀န္ ၄ ဦး ေရာက္ရွိ တည္းခိုေနေသာ ငပလီၿမိဳ႕ျပင္ရပ္ကြက္သို႔ သြားေရာက္ေမးျမန္းၾကည့္ေသာအခါ ယင္း ဆရာ၀န္ ၄ ဦးမွာလည္း စစ္ေတြတြင္ လူနာမ်ားေနသျဖင့္ သံတြဲတြင္ ကုသမည္ကို ေခတၱရပ္နားျပီး စစ္ေတြသို႕ ထြက္ခြာသြားသည္ဟု တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

“အခုေတာ့ ဒီမွာစာရင္းေပးသြင္းလို႔ရပါတယ္။ သံတြဲေဆးရံုမွာလည္းစာရင္းေပးရင္ ရပါတယ္။ အခုေတာ့ ေဒသခံေတြျဖစ္တဲ့ ဂ်ိေတၱာ နာေရး ကူညီမႈ အသင္းက လိုအပ္တဲ့ကူညီမႈေတြကို လုပ္ေပးေနၾကပါတယ္” ဟု ေျပာဆိုသည္။

လက္ရွိ သံတြဲျမိဳ႕တြင္ ကုသမည့္ လူနာ ၁၂၀ ခန္႕စာရင္း ေပးသြင္းထားျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ခန္႔အပ္ျခင္းမ်ဳိးထက္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အစိုးရမွ မိမိတို႔ေဒသအလိုက္ လိုအပ္သည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ား စတင္ခန္႔အပ္ခြင့္ေပးမည္

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ေဆးရံုတစ္ရံုမွ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားကို ေတြ႔ရစဥ္။

ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳမ်ားကဲ့သို႔ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုရာထူး၀န္အဖြဲ႕မွ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ျခင္းမ်ဳိးထက္ လာမည့္ႏွစ္မွစ၍ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရမွ မိမိတို႔ေဒသအလိုက္ လိုအပ္သည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားကို မိမိတို႔ အစီအစဥ္ျဖင့္ စတင္ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္ခြင့္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ပါေမာကၡေဒါက္တာစိုးလြင္ၿငိမ္း၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

“အရင္က လက္ေထာက္ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္က က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွာ အမႈထမ္းခ်င္လို႔ရွိရင္ ေရးေျဖစာေမးပြဲေတြ၊ ႏႈတ္ေျဖစာေမးပြဲေတြ ေျဖရတယ္။ ၀န္ႀကီးဌာန အေနနဲ႔ကလည္း အားလံုးကိုမခန္႔ဘူး လိုအပ္တဲ့ အေရအတြက္ကိုပဲ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္တာျဖစ္တယ္။ အခုက်ေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြမွာ လိုအပ္တဲ့ဆရာ၀န္၊ ဆရာမေတြ အထူးသျဖင့္ ဆရာ၀န္ေတြ ခန္႔ထားႏုိင္ဖို႔အတြက္ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ျပည္ေထာင္စု ရာထူး၀န္အဖြဲ႔တို႔က ညိႇႏႈိင္းၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာေဒသေတြမွာ သူ႔အစီအစဥ္နဲ႔ ေလွ်ာက္လႊာေခၚၿပီး သူ႔အစီအစဥ္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားဖို႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးေနပါၿပီ” ဟု က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ပါေမာကၡေဒါက္တာစိုးလြင္ၿငိမ္း၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသမ်ားျဖစ္သည့္ နာဂ၊ ဓႏု၊ ပအို၀္း၊ ပေလာင္၊ ကိုးကန္႔၊ ၀ႏွင့္ သြားလာေရးခက္ခဲသည့္ ေဒသမ်ားမွ တကၠသိုလ္၀င္တန္းေအာင္ျမင္ၿပီး ေဆးတကၠသိုလ္ တက္ေရာက္ခ်င္သူမ်ား အတြက္ကိုလည္း အထူးအခြင့္အေရးအေနျဖင့္ ေဆးတကၠသိုလ္တက္ေရာက္ခြင့္ ေပးထားေၾကာင္းႏွင့္ ေအာင္ျမင္ၿပီးသူမ်ားကိုလည္း မိမိေဒသတြင္ ျပန္လည္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ျပဳရန္ စီစဥ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္မွ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ေဒသစရိတ္ခံစားခြင့္ရွိသည့္ သြားလာေရးႏွင့္ လူမႈေရးခက္ခဲသည့္ ေဒသမ်ား၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္လည္းေကာင္း၊ ေဆးပညာကို အမွန္တကယ္ ၀ါသနာပါၿပီး မိမိေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ တာ၀န္ျပန္လည္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မည့္ အရည္အေသြးျပည့္၀သည့္ ေဆးပညာရွင္ ဆရာ၀န္ေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာေစရန္ရည္ရြယ္၍ ေခၚယူျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားအတြက္ သတ္မွတ္ထားသည့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားမွာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္မွထုတ္ျပန္ထားေသာ ေဒသစရိတ္ခံစားခြင့္ရွိသည့္ သြားလာေရးႏွင့္ လူမႈေရးခက္ခဲသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ အျမဲေနထိုင္သူ၊ ေလွ်ာက္ထားသူႏွင့္ မိဘႏွစ္ပါးစလံုးသည္ တည္ဆဲႏုိင္သား ျပစ္မႈဥပေဒႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္သူ၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္၀င္တန္းစာေမးပြဲတြင္ ျမန္မာစာ၊ အဂၤလိပ္စာ၊ သခ်ၤာ၊ ဓာတုေဗဒ၊ ႐ူပေဗဒ၊ ဇီ၀ေဗဒ ဘာသာတြဲျဖင့္ ေအာင္ျမင္သူ၊ အေျခခံပညာ ရွစ္တန္း၊ ကိုးတန္း၊ ၁၀ တန္းမ်ားကို ၎ေဒသမ်ားတြင္ ဆက္တိုက္ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ၎ေဒသမ်ားမွပင္ တကၠသိုလ္၀င္တန္း စာေမးပြဲေအာင္ျမင္သူ စသည္တို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး လူဦးေရ ကန္႔သတ္ခ်က္ မရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သတင္းရရွိသည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

အီဘိုလာရွိ/ မရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ တက္ကနက္နယ္စပ္ျမိဳ႕မွာ စစ္ေဆးခံရ

ျမန္မာဘက္က ၀င္လာတဲ့ ကုန္တင္ဘုတ္ေတြကို တက္ကနက္ ဆိပ္ကမ္းမွာ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓါတ္ပံု- နိရဥၥရာ)

ဘဂၤလာေဒခ်္႕ကို ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ ရွိ / မရွိ စစ္ေဆးေနတယ္လို႕ သိရပါတယ္။
ျမန္မာနဲ႕ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ရာမွာ အဓိကအခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ ႏိုင္ငံက တက္ကနက္ျမိဳ႕ ဆိပ္ကမ္းမွာ အခုလို  ျမန္မာဘက္မွ ၀င္လာသူေတြကို အီဘိုလာ (Ebola) ဗိုင္းရပ္စ္ ရွိ/ မရွိ စစ္ေဆးတယ္လို႕ ဘဂၤလာက သတင္းေတြမွာ ေဖၚျပပါတယ္။
ခုလို စစ္ေဆးမႈကို ၾသဂတ္စ္လ ၁၂ ရက္ေန႕ ညေနပိုင္းက စျပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ျပီး ေဒါက္တာ တီတူတာေရွ္႕ ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕၀င္ ၃ ဦးပါ၀င္တဲ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ တစ္ခုကေန စစ္ေဆးေနတာ ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။
ရာခ်ီရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ခရီးသြား၊ ကုန္သည္ေတြကို စစ္ေဆးခဲ့ေပမယ့္ အီဘိုလာနဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ ေရာဂါ တစ္စံုတစ္ရာ မေတြ႕ရဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။
အခုလို စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္တာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေမာင္ေတာျမိဳ႕မွာ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါနဲ႕ ေသဆံုးသူ အမ်ားအျပားရွိေနတယ္လို႕ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚေနတဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႕  http://bangla.bdnews24.com သတင္းတပုဒ္မွာ ေဖၚျပပါတယ္။
ျမန္မာဘက္မွ ၀င္ေရာက္လာသူေတြကို အီဘိုလာ စစ္ေဆး ျခင္းမျပဳဘဲ သူ႕နိုင္ငံထဲကို ဘဂၤလာအာဏာပိုင္ေတြက ၀င္ေရာက္ျခင္း မျပဳဘူးလို႕ တက္ကနက္ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလာေဒခ်္႕ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနမွလည္း အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးတဲ့  အဖြဲ႕တခုကို ပညာရွင္မ်ားနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားျပီး တျခား က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႕ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႕လည္း သိရပါတယ္။
အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္  အခုအခါ ကမၻာတ၀န္းမွာ ေသဆံုးသူေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ရွိျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးမရွိေသးဘူးလို႕ သိရပါတယ္။
ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO ကလည္း အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမွာ ေၾကာက္စရာေကာင္းျပီး ျပန္႕ပြားမႈ လွ်င္ျမန္ေနတယ္ သတိေပးမူ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ေမာင္ေတာဘက္မွာေတာ့ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ဘက္က ၀င္လာသူေတြကို ခုလို အီဘိုလာ ေရာဂါ စစ္ေဆးမူရွိတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြတို႕ မၾကားရေသးဘူးလို႕ သိရပါတယ္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါျဖင့္ စစ္ေတြေဆးရံုၾကီးတြင္ ကိုးေယာက္ေျမာက္ကေလး ေသဆံုး

ရခိုင္မွ ေက်းလက္ ေဆးေပးခန္းတစ္ခု( ဓါတ္ပံု- နိရဥၥရာ)

စစ္ေတြေဆးရံုၾကီးတြင္ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါျဖင့္ တက္ေရာက္ေဆးကုေနသူ ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္ရန္ရြာမွ ေမာင္ေနေဇာ္လင္း (၁၀) ႏွစ္ ယမန္ေန႕က ေသဆံုးသြားရာ ၎ကေလးငယ္သည္ ယင္းေရာဂါျဖင့္ စစ္ေတြေဆးရံုၾကီးတြင္ ေသဆံုးေသာ (၉) ေယာက္ေျမာက္ ကေလးငယ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ေနာက္ဆံုးေသဆံုးသြားခဲ့ေသာ ကေလးငယ္ ေမာင္ေနေဇာ္လင္း (၁၀) ႏွစ္သည္ ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္ရန္ရြာမွ (ဘ) ဦးလွ၀င္း (မိ) ေဒၚနိုင္ႏိုင္စိုးတို႕၏ သားျဖစ္ျပီး ေဆးရံုသို႕ေရာက္ျပီး သံုးရက္ခန္႕အၾကာတြင္ ေသဆံုးသြားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“ ကၽြန္ေတာ္သားက ဖ်ားေတာ့ ေစတီျပင္ တိုက္နယ္ေဆးရံုကို ပို႕ပါတယ္။ ေဆးရံု ႏွစ္ရက္ေနခဲ့ျပီး ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါျဖစ္တဲ့ အတြက္ စစ္ေတြ ေဆးရံုၾကီးကို ပို႕ပါဆိုလို႕ စစ္ေတြေဆးရံုၾကီးကို ယူလာပါတယ္။ ဒီေရာက္ေတာ့ ႏွစ္ရက္ သံုးရက္အတြင္းမွာဘဲ ကၽြန္ေတာ္သားက ဆံုးပါးသြားပါတယ္” ဟု ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးလွ၀င္းကဆိုသည္။
ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးသြားသူ ေမာင္ေနေဇာ္လင္းမွာ ယခုလပိုင္းအတြင္း(၉) ေယာက္ေျမာက္ ေသဆံုးသြားေသာ ကေလးငယ္ ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေတြေဆးရံုအုပ္ၾကီး ေဒါက္တာ ေအာင္ဆန္းကလည္း အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။
“  ျဖစ္တဲ့ ကေလးငယ္က ၄၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ အရင္က ဒီေရာဂါနဲ႕ ေသဆံုးသြားတဲ့ကေလးက ရွစ္ဦးဆိုေတာ့ ဒီကေလးက ၉ ေယာက္ေျမာက္ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
သုိ႕ေသာ္လည္း ယခုအခါ အေျခအေနတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာျပီး ေရာဂါကိုလည္းထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျပီ ျဖစ္သည္ဟု ေဒါက္တာ ေအာင္ဆန္းက ဆိုသည္။
ယင္းျပင္ အမ်ားစု ကေလးငယ္မ်ားမွာ သက္သာသြားျပီ ျဖစ္သျဖင့္ ေဆးရံုက ဆင္းသြားၾကျပီးျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိ ေဆးရံုတြင္ ကေလးငယ္ ၁၂ ဦး ရွိေနေသးသည္ဟု သိရသည္။
ယင္း ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါကို ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ေလာက္က စေတြ႕ခဲ့ရျပီး ယခင္ႏွစ္မ်ားက ျဖစ္ပြားသူ ကေလးငယ္ အေရအတြက္မွာ ယခုႏွစ္ေလာက္ မမ်ားေၾကာင္း၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကဆိုလွ်င္ တစ္ဦးတစ္ေလမွ ျဖစ္ပြားျခင္း မရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာ ေအာင္ဆန္းက ဆိုသည္။
ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါသည္ ၀က္၊ ၾကြက္စသည့္ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိရစၦာန္တစ္ေကာင္ေကာင္အား ကိုက္ထားသည့္ျခင္မွ ကေလးငယ္မ်ားကို ထပ္ကိုိက္ရာမွ ကူးစက္လာေသာ ေရာဂါျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာက ေျပာဆိုသည္။
အထူးသျဖင့္ ၀က္ျံခံမ်ားအတြင္း ၀က္မ်ားအိုင္လူးေသာ ေရမ်ားတြင္ ေပါက္ဖြားေသာျခင္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ သုိ႕အတြက္ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးေရာဂါလို ျခင္ကို အဓိကထား ႏွိမ္ႏွင္းရန္လိုေၾကာင္း ေဒါက္တာ ေအာင္ဆန္းမွ ဆက္လက္ ေျပာဆိုသည္။
တစ္ဘက္တြင္လည္း ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ေရာဂါျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ား ေသဆံုးသူမ်ားျပားေနသျဖင့္ ေဒသခံ ျပည္သူမ်ား အၾကား စိုးရိမ္မူမ်ား တိုးပြားေနသည္ဟု သိရသည္။

ေဒသတခ်ဳိ႕မွာ MSF လုပ္ငန္းေတြ ျပန္စမည္

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ဇန္နဝါရီလ ၃ ရက္ေန႔က နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ MSF ရံုးမွာလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကို ေတြ႕ရစဥ္

photo: RFA/ Min Thein Aung

နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ MSF Holland (AZG) ရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လုပ္ငန္းေတြကလြဲၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ေဒသတခ်ဳိ႕မွာ လုပ္ငန္းေတြျပန္စဖို႕ အစိုးရက ခြင့္ျပဳလိုက္ေၾကာင္း MSF က ေျပာပါတယ္။
MSF ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၾကာသပေတးေန႔က ရပ္ဆိုင္းလို္က္တာပါ။ ရပ္ဆိုင္းရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ဘက္လံုးက မေဖၚျပခဲ့ၾကေပမဲ့၊ သတင္းမီဒီယာေတြကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး MSF ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြအေပၚ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြက စိတ္ဆိုးခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဖၚျပၾကပါတယ္။
စေနေန႔ကထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ MSF ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ လုပ္ငန္းေတြ ျပန္စခြင့္ရခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒီအတြက္ MSF အေနနဲ႔ အားတက္မႈနဲ႔အတူ လုပ္ငန္းေတြ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ေတာ့မွာျဖစ္ေပမဲ့၊ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္က ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း၊ MSF ရဲ႕ ၀န္ေဆာင္မႈအားလံုးဟာ လူမ်ိဳး ဘာသာနဲ႔ တျခားအခ်က္ေတြကိုမၾကည့္ဘဲ ေဆး၀ါးကုသမႈ လိုအပ္ခ်က္အေပၚမွာသာ အေျခခံၿပီးေဆာင္ရြက္ေနတာျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေဆးခန္းေတြပိတ္လိုက္ရတဲ့အတြက္ HIV/ AIDS ေ၀ဒနာရွင္ သံုးေသာင္းနဲ႔ တီဘီ အဆုတ္နာေ၀ဒနာရွင္ သံုးေထာင္တို႔ အဓိကလိုအပ္ေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ မရႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔လည္း MSF က ေျပာပါတယ္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- RFA Burmese)

MSF ရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္က လုပ္ငန္းေတြကို လႊဲေျပာင္းယူဖို႔အသင့္

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔က နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ MSF ကို ရခုိင္တုိင္းရင္းသား မ်ား ဆႏၵျပေနစဥ္

photo: RFA/ Min Thein Aung

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခြင့္မရေတာ့ တဲ့ နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ MSF ရဲ႕ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းေတြကိ္ု လႊဲေျပာင္းယူဖို႔ အသင့္ရွိေနေၾကာင္း ျပည္နယ္ အာဏာပိုင္ေတြက ေျပာဆိုေၾကာင္း ကုလသမဂၢရဲ႕ IRIN သတင္းက ေဖၚျပပါတယ္။
ဒီလုပ္ငန္းေတြကို သီတင္းတစ္ပတ္အတြင္း လႊဲေျပာင္းေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္တယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအးၿငိမ္း က ေျပာဆိုေၾကာင္းလည္း ေဖၚျပပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ MSF ဟာ ေဒသခံ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြထက္ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ပိုၿပီး မ်က္ႏွာလိုက္ေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေ၀ဖန္ဆႏၵျပခဲ့ၾကၿပီး၊ အစိုးရကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြအတြင္း MSF ဟာ သတင္းမွားေတြ ျဖန္႔ခ်ီခဲ့တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႕မွာေတာ့ နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ MSF ရဲ႕ လုပ္ကိုင္ခြင့္သက္တမ္းကို တိုးေပးဖို႔ အစိုးရက ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္တစ္ေန႔မွာ MSF ကို ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တိုင္းေတြမွာ လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ ရြက္ေနၾကတဲ့အဖြဲ႕ေတြထဲမွာ ၀န္ထမ္း ငါးရာေက်ာ္နဲ႔ လည္ပတ္ေနတဲ့ MSF ဟာ အႀကီးဆံုးအဖြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ MSF ရဲ႕ စီမံကိန္းလုပ္ငန္းေတြ လြဲေျပာင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဌာနမွာ အခက္အခဲ တစံုတရာမရွိပါဘူးလို႔ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအးၿငိမ္းက ေျပာဆိုေၾကာင္း ကုလသမဂၢ IRIN သတင္းက ေဖၚျပပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ အဆိုအရ ရခို္င္ျပည္နယ္ လူဦးေရ သံုးသန္းေက်ာ္မွာ ဆရာ၀န္ ၄၅၀ ၀န္းက်င္ပဲရွိတယ္လို႔လည္း သတင္းမွာေဖၚျပပါတယ္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- RFA Burmese)

MSF ရပ္တည္ခ်က္ မွန္ကန္ရန္လိုအပ္

ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ (၁၉၆၇-၁၉၇ဝ) အတြင္း ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားစစ္တပ္သည္ ႏိုင္ငံအေရွ႕ေတာင္ပိုင္းရိွ လြတ္လပ္ေသာ နယ္ေျမသစ္ ဘီယာဖရာကို ပိတ္ဆို႔ထားခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္၌ ၿဗိတိန္၊ ဆိုဗီယက္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔သည္ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားအစိုးရဘက္မွ ရပ္တည္ခဲ့ၿပီး ဘီယာဖရာနယ္သားတို႔အား အဓိကေထာက္ပံ့ခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံဟူ၍ ျပင္သစ္ တစ္ႏိုင္ငံတည္းသာ ရိွခဲ့သည္။ ျပင္သစ္ဆရာဝန္မ်ားစြာတို႔ႏွင့္  ျပင္သစ္ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕တို႔သည္ ပိတ္ဆို႔ဝန္းရံခံထားရေသာ ဘီယာဖရာနယ္ေျမအတြင္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ၾကသည္။ MSF ဟု လူသိမ်ားေသာ နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႕ကို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား ျပည္တြင္းစစ္ၿပီးေနာက္ ျပင္သစ္ ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ ဂ်ာနယ္လစ္အနည္းငယ္တို႔က ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ MSF ကို ထူေထာင္ခဲ့ၾကသူမ်ားသည္ လူမ်ဳိး၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ၊ ႏုိင္ငံေရးယံုၾကည္ခ်က္တို႔ႏွင့္ မဆိုင္ဘဲ လူသားအားလံုး က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ခံယူပိုင္ခြင့္ရိွၿပီး အဆိုပါလူသားတို႔၏ လိုအပ္ခ်က္သည္ ႏိုင္ငံတို႔၏ နယ္နိမိတ္အပိုင္းအျခားမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာျခင္း ထက္ပို၍ အေရးႀကီးသည္ဟု ယံုၾကည္ခဲ့ၾကသည္။

MSF ၏ ေဟာ္လန္ဌာနခြဲ (AZG) သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIV/AIDS တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး၊ ကခ်င္၊ ရွမ္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မ်ားတြင္ အဓိက လုပ္ေဆာင္ေပးလ်က္ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ MSF ၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ဆိုင္းငံ့ထားရန္ ျပည္နယ္အစိုးရက ၫႊန္ၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၈ ရက္တြင္ MSF က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ကာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ MSF ၏ လုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးကို ရပ္ဆိုင္းရန္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက အမိန္႔ေပးခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ရန္ကုန္တိုင္းတို႔ရွိ HIV/AIDS ႏွင့္ တီဘီ ေဆးဝါးမ်ား ေပးေနသည့္ MSF ၏ ေဆးခန္းမ်ားအား ပိတ္ထားခဲ့ၿပီး ထိုသို႔လုပ္ငန္းမ်ား ရပ္ဆိုင္းထားရျခင္းမွာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ အမိန္႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု MSF က ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ MSF ၏ လုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ ဆိုင္းငံ့ထားရန္ ျပည္နယ္အစိုးရက အေၾကာင္းၾကားထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

MSF သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္စဥ္ သတင္းအမွားမ်ား ထုတ္ျပန္ျခင္း၊ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊ ဘဂၤါလီမ်ားကိုသာ ဦးစားေပး၍ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးရရွိရန္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းသို႔ ဖိအားေပးျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ထြက္သြားရန္ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ ထိုင္သပိတ္ဆင္ႏႊဲမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ရွိ  ဒုခ်ီးရားတန္းေက်းရြာ ျဖစ္စဥ္၌လည္း သတင္းအမွားမ်ား ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံ၏ျပည္တြင္းေရးကို ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ သတင္းအမွားကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

ထို႔ေၾကာင့္ MSF အဖြဲ႕ကို ထူေထာင္ခဲ့သူမ်ား၏ စိတ္ရင္းေစတနာႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္တို႔ကို ေလးစားၿပီး NGO အဖြဲ႕ပီသစြာရပ္တည္လ်က္ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာခြဲျခားမႈမရိွဘဲ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေရးကိုသာ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက တုိက္တြန္းေရးသားအပ္ပါသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

ေပါက္​​ေတာၿမိဳ႕နယ္​ ျပည္​သူ႔​ေဆးရံု သူခိုးေသာင္းက်န္း

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေပါက္ေတာျမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕ေဆးရံု၀င္းအတြင္း သူခိုးေသာင္းက်န္ေနရာ ယမန္ေန႕ကလည္း လက္ေထာက္ ဆရာ၀န္ပိုင္ ေငြမ်ားအခိုးခံခဲ့ရသည္ဟု သတင္းရရွိသည္။
ဇန္န၀ါရီလ ၁၉ ရက္ေန႕ ည ၉ နာရီခန္႕က ေပါက္​​ေတာၿမိဳ႕နယ္​​ ေဆးရံုလက္​​ေထာက္​ ဆရာ၀န္​​ ေဒါက္တာ ျမတ္ျမတ္​ခိုင္​​သည္ သူမေနထိုင္ရာ အခန္းသုိ႕ ျပန္လည္ေရာက္ရွိစဥ္ အခန္းထဲတြင္ လက္ရာေျခရာမ်ား ပ်က္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသျဖင့္ ေငြႏွင့္ ဆရာ၀န္သံုး နားက်ပ္ထည့္ထားသည့္ အိတ္ကို စစ္ေဆးၾကည့္ရာ ေငြတစ္သိန္းေလးေသာင္း ေပ်ာက္ဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္ဟု ေဒါက္တာ ျမတ္ျမတ္ခိုင္က ေျပာသည္။
ေဒါက္တာ ျမတ္ျမတ္ခိုင္ႏွင့္ အျခားတစ္​ဖက္​တြင္​​ ေနထိုင္​သည္​့ ၿမိဳ႕နယ္​လက္​​ေထာက္​ ဆရာ၀န္​ တစ္​ဦးျဖစ္​သူ ​ေဒါက္​တာဦးျမတ္​ကို၏ အခန္းတြင္မူ ေပ်ာက္​ဆံုးမႈမ်ားမ႐ွိေသာ္​လည္​း ၀င္​​ေရာက္​​ေမႊ​ေႏွာက္​သြားသည္​့လက္​ရာ ေျခရာမ်ားကို ေတြ႕ရသည္ဟု ဆိုသည္။
လြန္​ခဲ့​ေသာ ဒီဇင္ဘာလ ၁၈ ရက္​​ေန႔ကလည္​း ​ေပါက္​​ေတာၿမိဳ႕နယ္​​ေဆးရံု အျပာ၀တ္​ သူနာျပဳ ဆရာမႀကီး တစ္ဦး၏အခန္​း ေဖာက္​ထြင္​း​ ေမြ​ေႏွာက္​ခံရ​ေၾကာင္​း ​ေဆးရံု၀န္​ထမ္​း တစ္​ဦးမွ နိရဥၥ႐ာကို​ေျပာသည္​။
ဇန္​န၀ါရီလ ၄ ရက္​ ​ေန႔ညတြင္​လည္​း ေပါက္​​ေတာ​ေဆးရံု မွ သူနာျပဳ ဆ႐ာမတစ္​ဦးသည္ သမီးျဖစ္​သူႏွင္​့အတူ ေပါက္​​ေတာ အထကစံုညီပြဲကို တက္​​ေ႐ာက္​​ေနစဥ္​ ​ေနအိမ္​လိုင္​းခန္​း တစ္ခုလံုး ​ေမႊ​ေႏွာက္ခံရၿပီး ​ေငြႏွင္​့ အ၀တ္​အစားမ်ား အခိုးခံခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္​။
​ေပါက္​​ေတာၿမိဳ႕​ ယခု​ ေဆးရံု၀န္​ထမ္​းမ်ား​ေနထိုင္​ရာ လိုင္​းခန္​းတြဲမ်ားတြင္​ ရွိေသာ မ်က္​ႏွာၾကက္​မ်ားမွာ  တစ္​ခန္းမွ တစ္​ခန္​းသို႔ အလြယ္​တကူ တက္​​ေရာက္ျပီး ကူးသြားႏိုင္​သည္​့အ​ေနအထားတြင္​႐ွိ​​ေၾကာင္​း​ ေဆးရံုု ၀န္ထမ္းမ်ားက ေျပာသည္​။
၀င္ေရာက္ေဖါက္ထြင္း အခုိးခံရသည့္ အေဆာင္မ်ားမွာ လိုင္​းခန္​း ႏွစ္​ခန္​းတြဲ ေဆးရံု ၀န္​ထမ္​းအိမ္​ရာမ်ား ျဖစ္​ၾကျပီး ခိုင္လံုေသာ ျခံစည္း႐ိုးမ်ား ကားရံထားျခင္​းမ႐ွိေၾကာင္း၊ ယင္းျပင္ ေဆးရံုတြင္လည္း ခိုင္ခန္႕ေသာ ျခံစည္းရိုးမ်ား ကာရံထားျခင္း မရွိသျဖင့္ ဆရာ၀န္မ်ား၊ ​ေဆးရံု၀န္​ထမ္​းမ်ားႏွင့္ ေဆးရံု တက္ေရာက္ ကုသေနသည့္ လူနာမ်ား အတြက္ လံုျခံဳေရး ကင္းမဲ့ေနေၾကာင္း၊ သုိ႕အတြက္ ခိုင္​ခန္႕ေသာ  ျခံစည္​း႐ိုးမ်ားကို အျမန္ဆံုး ကာရံ​ရန္လိုအပ္ေနေၾကာ္း ေဒါက္​တာျမတ္​ျမတ္​ခိုင္​မွ​ ေျပာဆိုသည္​။
မ​ေပါက္​​ေတာၿမိဳ႕နယ္​ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ေဒါက္တာျမတ္ျမတ္ခိုင္ အခန္း အခိုးခံရသည္ႏွင့္ ခ်က္​ခ်င္​း လာ​ေရာက္​စစ္​​ေဆးခဲ့​ေသာ္​လည္​း ယ​ေန႕ အခ်ိန္ထိ တရားခံမ်ားကို ေဖၚထုတ္ ဖမ္းဆီးႏိုင္ျခင္း မ႐ွိ​ေသး​ေၾကာင္​း​သိရသည္​။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရေသ့ေတာင္တြင္ မ်က္စိအလင္းအလွဴပြဲ လူနာ ၂၂၀၀ ေက်ာ္ လာေရာက္ကုသ

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕တြင္ မ်က္စိအလင္း အလွဴပြဲကို တိပိဋကစကၡဳပါလအဖြဲ႕မွ ယခုလ ၁၁ ရက္ေန႕က က်င္းပရာ မ်က္စိေ၀ဒနာရွင္ ၂၂၀၀ ေက်ာ္ လာေရာက္ခဲ့့သည္ဟု သိရသည္။
၎မ်က္စိ ကုသမူကို “ တိပိဋကစကၡဳပါလအဖြဲ႕မမ်က္စိအလင္း အလွဴေတာ္” ဟု အမည္ေပးထားျပီး ၎ေန႕ ညေန ၄ နာရီတြင္  ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕ေဆးရံုက်င္းပခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
တိပိဋကဓကၡဳပါလအဖြဲ႕ မ်က္စိပညာရွင္အက်ိဴးေဆာင္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္ၾကီး ေဒါက္တာ ေအးထြန္းဦးေဆာင္သည့္ မ်က္စိအထူးကုဆရာ၀န္ၾကီးမ်ား၊ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ သူနာျပဳမ်ားက အၾကီးစား ခြဲစိတ္မႈ ၃၉၈ ဦး၊ အေသးစားခြဲစိတ္မႈ ၁၁ ဦး၊ ျပင္ပလူနာ ၁၈၀၀ ေက်ာ္တုိ႕အား ကုသ ေပးႏိုင္ခဲ့ေၾကင္း သိရွိရသည္။
အဆိုပါ မ်က္စိအလင္းအလွဴပြဲကို တိပိဋကစကၡဳပါလအဖြဲ႕က်ိဳးေဆာင္ တိပိကဓရဓမၼဘ႑ာဂါရိက ရခိုင္ဆရာေတာ္ ကၠုႏၵပါလက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ၿပီး အလွဴရွင္ေဒါက္တာခင္ေရႊက က်ပ္သိန္း ၄၅၀ ကုန္က် လွဴဒါန္းခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
၎မ်က္စိ အလွဴေတာ္ပြဲသို႕ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးျမညိမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒါက္တာခင္ေရႊ၊ ရေသ့ေတာင္ မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေ၀၊ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ မ်က္စိ အထူးကူး ဆရာ၀န္ၾကီးမ်ား၊ မ်က္စိေ၀ဒနာရွင္မ်ား၊ တာ၀န္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္ဟု သိရသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ လူနာေစာင့္မပါ၍ ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မရသူတစ္ဦး လမ္းေဘးတြင္ တစ္ညႏွင့္တစ္ရက္ ေနၿပီးမွ ေဆး႐ုံတက္ကုသစဥ္ ေသဆံုး

လူနာေစာင့္မပါသျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မရသူတစ္ဦး လမ္းေဘးတြင္ တစ္ညႏွင့္တစ္ရက္ေနၿပီးမွ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတာ၀န္ယူကာ ေဆး႐ုံသုိ႔တက္ေရာက္ကုသခြင့္ရရန္ကူညီခဲ့သျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ကုသေနစဥ္ ေသဆံုးသြားသည့္ ျဖစ္ရပ္တစ္ခု ဇန္န၀ါရီ ၄ ရက္က စစ္ေတြေဆး႐ံုတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“သူက ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မရတဲ့အတြက္ ေဆး႐ုံ၀င္ေပါက္ ေဘးနားကေျမာင္းမွာ တစ္ညနဲ႔တစ္ရက္ေတာင္ ၾကာသြားတယ္။ညေနပုိင္းမွလူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြကလူနာေစာင့္အျဖစ္ ေစာင့္ေပးမယ္ေျပာၿပီး ေဆး႐ုံတင္တယ္။ ည ၈ နာရီေလာက္မွာ ဆုံးသြားတယ္။ အေစာကတည္းက ေဆး႐ုံတင္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ မေသႏုိင္ဘူး” ဟု စစ္ေတြၿမဳိ႕မွ လူမႈေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေနသူ ကုိသန္းေအးက ေျပာၾကားသည္။

ေသဆုံးသူမွာ ဘဲေပါက္ (ခ) ခင္ေမာင္ျမင့္ (၃၅ ႏွစ္) (ဘ) ဦးေအာင္ျမထြန္း၊ ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕၊ စံျပရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္သူျဖစ္ၿပီး ႏုိ၀င္ဘာ၁၉ရက္ကသံတြဲအက်ဥ္းေထာင္မွလြတ္ေျမာက္လာသူျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မရတဲ့သူ႔ကုိေတြ႕လုိ႔ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕ကုိလည္း အေၾကာင္းၾကားတယ္။ သူတုိ႔ကလည္း ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မေပးတာကုိ ဘာမွမတတ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ လမ္းေဘးမွာ အခ်ိန္ၾကာသြားေတာ့ က်န္းမာေရး ပုိဆုိးသြားတယ္လုိ႔ ထင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ ရခ့ဲေပမယ့္ အသက္ရွင္ခြင့္ မရခ့ဲတာပါ” ဟုလည္း ကုိသန္းေအးက ေျပာၾကားသည္။

ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္က လူနာေစာင့္ မပါသျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ခြင့္ မရခဲ့သည့္အတြက္ ဇန္န၀ါရီ ၄ ရက္ ညေန ၇ နာရီခန္႔တြင္ ေဒသခံ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ကူညီပ့ံပုိးမည္ဟု ေျပာၾကားကာ အဆိုပါလူနာကို ေဆး႐ုံတင္ခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္။

ရခုိင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား အသင္းမွ ေဒၚညိဳေအးက “သူက ၃၀၂ နဲ႔ ေထာင္က်ၿပီး ေထာင္ကလြတ္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူသားခ်င္း စာနာမႈထားဖုိ႔လုိတယ္။ ကြၽန္မတုိ႔ အပါအ၀င္ သံဃာေတာ္ေတြေရာ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းကလူေတြ ေရာက္လာၾကၿပီး ေဆး႐ုံက သက္ဆုိင္သူေတြကုိ ေျပာျပၿပီး ေဆး႐ုံတင္တယ္။ ႏွလုံးခုန္ႏႈန္း စမ္းသပ္တဲ့စက္နဲ႔ ခ်က္ခ်င္းစမ္းတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေအာက္စီဂ်င္ေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္က ေနာက္က်သြားခဲ့ၿပီ။ ေစာေစာကတည္းက ေဆး႐ံုတက္ခြင့္ ေပးခဲ့မယ္ဆုိရင္ အဲဒီလူနာ အသက္ရွင္ခြင့္ ရခဲ့မယ္လုိ႔ ကြၽန္မသုံးသပ္မိတယ္။ အားနည္းခ်က္ေတြကုိသိရင္ ျပဳျပင္ဖုိ႔လုိတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

စစ္ေတြေဆး႐ံု၏ ျပင္ပလူနာဌာနမွ တာ၀န္က် သူနာျပဳတစ္ဦးက “ကြၽန္မတုိ႔မွာ တရား၀င္ေျပာခြင့္ေတာ့ မရွိဘူး။ လူမႈေရးအရ ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ၄ ရက္ေန႔က ကြၽန္မတုိ႔ေတြရွိတယ္။ ၃ ရက္ေန႔ကလည္းရွိတယ္။ သူေဆး႐ံုလာတယ္ဆုိတာ ကြၽန္မတုိ႔ မေတြ႕ဘူး။ ဘယ္လူနာကုိမွ ေဆး႐ံုတက္ခြင့္ မေပးတာမရွိဘူး။ လူနာေစာင့္မပါလည္း ေဆးလူမႈ ဆက္ဆံေရးအဖြဲ႕ေတြရွိတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕က လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြကုိ ဆက္သြယ္ၿပီး ေျဖရွင္းေပးေလ့ရွိတယ္။ အျပင္မွာေျပာတာကိုလည္း သိပ္မယုံဖုိ႔လုိတယ္။ လူနာကုိ ၆ နာရီခြဲမွာ ေဆး႐ံုတင္တယ္။ ၇ နာရီေက်ာ္မွာ ေသသြားတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဇန္န၀ါရီ၇ရက္ညေနပိုင္းက ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးျဖစ္သူ ေဒါက္တာေအာင္ဆန္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ“အဲဒါမွားေနတယ္။ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္သိတယ္။ ေဆး႐ုံတင္ထားတယ္။ ေဆး႐ုံေရာက္ၿပီးမွ ေသသြားတယ္။ ဒါပါပဲ” ဟု The Daily Eleven သတင္းစာမွ ေမးျမန္းမႈအား ျပန္လည္ေျဖၾကားသြားခဲ့သည္။

(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

ဥေရာပသမဂၢက ျမန္မာႏိုင္ငံကို စားနပ္ရိကၡာအကူအညီ တိုးျမႇင့္ေပးမည္

ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ အစိုးရတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ား အရွိန္ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ စားနပ္ရိကၡာ အကူအညီမ်ား တိုးျမႇင့္ေပးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢက စေနေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ေပးအပ္ခဲ့ေသာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီ ယူ႐ို ၄၅ သန္းအျပင္ ေနာက္ထပ္ ေဒၚလာ ၄ သန္း (ယူ႐ို ၃သန္း) လ်ာထားေၾကာင္း ဥေရာပေကာ္မရွင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
  
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ပ်က္ျပားခဲ့ၿပီးေနာက္ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားခဲ့မႈေၾကာင့္ လူ ၁၀၀,၀၀၀ ခန္႔ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္။
  
ထပ္မံကူညီမႈမ်ားကို ရခိုင္၊ ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ စားနပ္ရိကၡာ အကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ သံုးစြဲသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈေရးရာ ေကာ္မရွင္နာ ခရစၥတာလီနာဂ်ာ္ဂ်ီဘာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
  
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လေနာက္ပိုင္းမွစၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လူ ၁၄၀၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာခဲ့ရေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ဆိုသည္။ ထုိ႔ျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၌ ၁၁၅၀၀၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ကုလ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
  
ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရသည့္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားကို သြားေရာက္ၾကည့္႐ႈခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ကလက္ဆိုရင္ဆန္က ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့မႈမ်ားအတြက္ စိုးရိမ္ေၾကာင္း စေနေန႔က ေျပာၾကား ခဲ့သည္။
  
ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ အကူအညီမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္ ကယ္ဆယ္ေရး အလုပ္သမားမ်ားကို 'အစြန္းေရာက္' တို႔က ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအတြက္လည္း စိုးရိမ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

ရခိုင္ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရသည့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး ေဆးတိုက္ အစီအစဥ္မ်ား ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ရန္ ညိႇႏႈိင္းေန

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းက ပဋိပကၡမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ယင္းေဒသတြင္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ယူနီဆက္(ဖ္)တို႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုး ေဆးတိုက္အစီအစဥ္မ်ား ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရၿပီး ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလ အတြင္းက ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ယူနီဆက္(ဖ္)ဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ဘက္ထရန္ဘိန္းဗဲလ္က ေျပာၾကားသည္။
ပဋိပကၡမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားစဥ္ ကတည္းက ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုး ေဆးတိုက္အစီအစဥ္မ်ား အားလံုးရပ္ဆုိင္းခဲ့ရၿပီး ယင္းေဒသမ်ားရွိ ကေလးသူငယ္မ်ားကို လံုျခံဳေရး အေျခအေနေၾကာင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္းႏွင့္ အာဟာရ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ရာႏႈန္းျပည့္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
"ပဋိပကၡေတြ စျဖစ္ကတည္းက အဲဒီေဒသေတြမွာ ယူနီဆက္(ဖ္)က လုပ္ေပးေနတဲ့ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုး ေဆးတိုက္အစီအစဥ္ေတြ အားလံုးရပ္ဆိုင္း သြားခဲ့တယ္။ အခု ဒါေတြကို အျပည့္အ၀ ျပန္လည္စတင္ႏိုင္ဖို႔ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ညိႇႏႈိင္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနပါတယ္။ အဓိက လံုျခံဳေရး အေျခအေနေၾကာင့္ ေနရာတိုင္းမွာ အေကာင္အထည္ဖို႔ ခက္ေနတာပါ။ ကေလးတစ္ဦး ကာကြယ္ေဆး မရရင္ အဲဒီေဒသမွာ ရွိေနတဲ့ ကေလးေတြ အားလံုးကို ကူးစက္ေရာဂါ အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ႏုိင္တယ္" ဟု မစၥတာ ဘက္ထရန္ဘိန္းဗဲလ္က ဆိုသည္။
ထိုကာကြယ္ေဆးထိုး ေဆးတိုက္အစီအစဥ္မ်ားသည္ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ျခင္းသာမက ေဒသတစ္ခုလံုးရွိ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အက်ဳိးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ား အပါအ၀င္ ျပည္သူအားလံုး ညီညီညြတ္ညြတ္ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည့္ အစီအစဥ္မ်ားလည္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကတိုက္တြန္း ေျပာၾကားသည္။
ထို႔ျပင္ ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမ်ား အပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေနရာေဒသ အသီးသီးရွိ ေမြးစမွ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္ ၃၇၀၀၀၀ ေက်ာ္ကို ယခုႏွစ္ မတ္ ၂၆ ရက္မွ ၃၀ ရက္အထိ ပိုလီယို ကာကြယ္ေဆး ပထမအႀကိမ္ တိုက္ေကြၽးခဲ့ၿပီး ဧၿပီလ ေနာက္ဆံုးပတ္တြင္ ဒုတိယတစ္ႀကိမ္ ထပ္မံတိုက္ေကြၽး ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ေမာင္တာ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္၊ စစ္ေတြ၊ ပုဏၰားကြၽန္း၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား၊ ေျမပံု၊ ေပါက္ေတာ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္ ေက်းရြာေပါင္း ၈၀၀ တြင္ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေဆးတိုက္ေကြၽးေရး အစီအစဥ္မ်ားကိုလည္း ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

HIV ပိုးရႇိသူကိုို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းမျပဳရန္ လုပ္ငန္းရႇင္မ်ား သေဘာတူလက္မႇတ္ ထိုးထားၿပီး ပိုးရႇိသူကို အလုပ္ထုတ္ျခင္းမ်ားရႇိေန

ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရႇင္မ်ားအတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ေဆြးေႏြးေနသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၨာေက်ာ္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ တိုက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္မ်ားတြင္ စီးပြားေရးက႑မႇ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရမည့္ တာ၀န္မ်ား ပါရႇိသည့္အတြက္ ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရႇိ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရႇင္မ်ားက အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီႏႇင့္ ပတ္သက္၍ ခြဲျခားႏႇိမ့္ခ် ဆက္ဆံျခင္းမျပဳရန္ သေဘာတူလက္မႇတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေ၀ဒနာရႇင္မ်ားအား အလုပ္မႇ ထုတ္ပယ္ျခင္းမ်ားရႇိေနေၾကာင္း စစ္တမ္းတစ္ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။
အဆိုပါစစ္တမ္းကို ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန(ေအာက္ျမန္မာျပည္)၊ Burnet Institute ႏႇင့္ Myanmar Positive Group တို႔ ပူးေပါင္း၍ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေ၀ဒနာရႇင္မ်ား၏ လူမႈစီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားႏႇင့္ ပတ္သက္၍ "Socio-Economic Conse-quences of PLHIV Households in Myanmar" ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ သုေတသနစာတမ္း တစ္ခုျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္၏ လူမႈတုံ႔ျပန္မႈ အေျခအေနမ်ားအနက္ ပစ္ပယ္ခံရျခင္း၊ ရပ္ရြာအတြင္း စုေပါင္းလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခြင့္မရျခင္း၊ အစားအေသာက္ အပါအ၀င္ အျခား၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို မရရႇိျခင္းမ်ားမႇာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနသည္ ကိုေတြ႕ရႇိခဲ့ရၿပီး ၃၉ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ခန္႔မႇာ ပတ္၀န္းက်င္မႇ အပ်က္သေဘာဆန္သည့္ တံု႔ျပန္မႈမ်ား ၾကံဳေနရေၾကာင္း သိရသည္။
ထို႔ျပင္ အလုပ္ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကို စစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့ရာ အမ်ားစုမႇာ ပိုးရႇိျခင္းေၾကာင့္ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ ထုတ္ေျပာေလ့ မရႇိေသာ္လည္း ပိုးရႇိေၾကာင္း အလုပ္မႇသိေသာအခါ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းမ်ားအျပင္ အမ်ားအားျဖင့္ အလုပ္မႇ ထုတ္ပယ္ျခင္းခံရေၾကာင္း ယင္းစစ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အဆိုပါ သေဘာတူလက္မႇတ္ေရးထိုးျခင္းကို ၂၀၁၂ခုႏႇစ္၊ ေမလအတြင္းက ျပဳ လုပ္ခဲ့ၿပီး က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏႇင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရႇင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္၊ UNAIDS ႏႇင့္ Myanmar Business Coalition on AIDS တို႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
သေဘာတူလက္မႇတ္ ေရးထိုးရာ၌ စီးပြားေရးက႑မႇ စားေသာက္ဆိုင္ႀကီးမ်ား၊ စက္မႈထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား၊ ဟိုတယ္ႀကီးမ်ား၊ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား၊ ၀န္ေဆာင္မႈ ကုမၸဏီမ်ား၊ ကုန္ပစၥည္း လက္လီအေရာင္းဆိုင္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား စသည့္ လုပ္ငန္းေပါင္း ၇၀ေက်ာ္မႇ လက္မႇတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းႏႇင့္ ယင္းသေဘာတူ လက္မႇတ္ေရးထိုးရာတြင္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ကင္းေ၀းေသာ လုပ္ငန္းခြင္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမရႇိေသာ လုပ္ငန္းခြင္ မူ၀ါဒမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး စသည္တို႔ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယင္း သေဘာတူခ်က္ကို လက္မႇတ္ေရးထိုးျခင္းအားျဖင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ တိုက္ဖ်က္ေရး လူထုလုပ္ငန္းကို ေထာက္ခံအားေပးၿပီး ဦးေဆာင္မႈက႑မႇ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဆိုသည့္ အခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေသာ္လည္း လက္ရႇိအခ်ိန္တြင္ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ဳိး မေရာက္ရႇိေသးေၾကာင္း Myanmar Positive Group မႇ ႀကီးမႇဴးက်င္းပသည့္ "7th National PLHIV Forum 2013" တြင္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။
''လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမႇာ ေသြးစစ္ၾကၿပီး ဘီပိုး၊ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီရႇိရင္ လက္မခံဘူး။ ဒါမ်ဳိးက မလုပ္သင့္ပါဘူး။ သူ႔ဘာသာ ဆႏၵအေလ်ာက္ စစ္ခ်င္လို႔ စစ္တာပဲ ၿဖစ္သင့္တယ္။ အလုပ္ရႇင္အေနနဲ႔ အတင္းအက်ပ္စစ္ၿပီး ပုိးရႇိရင္ မခန္႔ဘူးဆိုတာေတြ ရႇိေနတယ္။ တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းခြင္ေတြမႇာ ကြၽန္မတို႔ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ သြားလုပ္တဲ့အခါမႇာ လက္မခံၾကဘူး'' ဟု Myanmar Business Coalition on AIDs ( MBCA) မႇ ေဒါက္တာႏြယ္ႏြယ္ဦးက ဆိုသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

HIV ကူးစက္ခံေနရသူမ်ားထံ လူမႈစီးပြား သက္ေရာက္မႈ စစ္တမ္း ေကာက္ရန္ရွိ

HIV ကူးစက္ခံေနရသူတစ္ဦးအား ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- Reuters)

HIV ပိုး ကူးစက္ ခံထားရသူမ်ားႏွင့္ AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသူမ်ားအေပၚ လူမႈစီးပြား အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈဆိုင္ရာ သုေတသန လုပ္ငန္းတခုကို ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း အသီးသီး၌ လာမည့္ ေအာက္တိုဘာ လလယ္ခန္႔တြင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ (UNDP) မွ သတင္းရရွိသည္။
UNDP မွ HIV/ AIDS အစီအစဥ္ မန္ေနဂ်ာ ဦးေမာင္ေမာင္ေက်ာ္က “HIVပိုးရွိသူေတြနဲ႔ သူ႔မိသားစုေတြမွာ လူမႈေရးအရ၊ စီးပြားေရးအရ ဘယ္လိုထိခိုက္သလဲ ဆိုတာေတြကို ေလ့လာမယ္၊ သူတို႔ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမယ္။ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြး မႈေတြ ပါ၀င္မယ္။ ေဆး၀ါးရ ရွိမႈအေျခအေန ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးလည္း ေမးျမန္းသြားမယ္” ဟု ဧရာ၀တီသုိ႔ ေျပာသည္။
သုေတသန စစ္တမ္း ေကာက္ယူျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ပုဂၢိဳလ္ေရး အခ်က္အလက္မ်ား၊ အမည္နာမမ်ားကို သံုးစြဲ ေဖာ္ျပသြားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း သူက ဆုိသည္။
တႏွစ္ခန္႔ၾကာျမင့္မည့္ အဆိုပါစီမံကိန္းကို က်န္းမာေရး ဦးစီး႒ာနႏွင့္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ Myanmar Positive Group ႏွင့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းမ်ားရွိ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ အကူအညီကို အဓိက ရယူသြားမည္ ျဖစ္ကာ၊ သံုးစြဲမည့္ ဘတ္ဂ်က္အား အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ ေသာင္း လ်ာထားေၾကာင္း အထက္ပါပုဂၢိဳလ္ထံမွ သိရသည္။
“အခုက ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ကုသေရး ပိုင္းေတြကိုပဲ ဦးစားေပး လုပ္ေနတာဆိုေတာ့ ဒီသုေတသနကေနၿပီး HIV ဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြ ရလာႏုိင္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းကိုလည္း အေထာက္အကူ ျပဳႏုိင္တယ္” ဟု Myanmar Positive Group ၏ ဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
ယင္း သုေတသန လုပ္ငန္းအတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပ သုေတသန အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ငွားရမ္း အသံုးျပဳသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ယခုအပတ္အတြင္း ေလွ်ာက္လႊာမ်ား စတင္ ေခၚယူေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း UNDP မွ သိရသည္။
“တခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာ HIV ကူးခံထားရလို႔ ဆိုၿပီး စိတ္အားငယ္ၿပီး အလုပ္ခြင္မသြားတဲ့ သူေတြရွိတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္က သူတို႔ကို အျပစ္တင္ ေ၀ဖန္မႈေတြရွိတယ္။ သုေတသန ရလဒ္မွာ ၀ိုင္းပယ္ခံရတာေတြ မ်ားေနေသးတယ္ ဆိုရင္ လူထုကို ဒီလိုမျဖစ္ေအာင္ အသိပညာေပး စည္းရံုးမႈေတြ လုပ္သြားမယ္” ဟု ဦးေမာင္ေမာင္ေက်ာ္က ဆက္လက္ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူေပါင္း ၁၉၈၈၁၁ ဦးရွိၿပီး၊ ART ေဆး၀ါးလိုအပ္သူ ၁၂၅၀၄၃ ဦး ရွိႏိုင္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္တြင္ ARV ေဆး၀ါး လိုအပ္သူမ်ား၏ ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္းအား ေဆး၀ါးေပးႏိုင္ရန္ လ်ာထားေၾကာင္း ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ က်န္းမာေရးဦးစီး႒ာန National AIDS Program ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀း ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- ဧရာ၀တီသတင္းဌာန)

တိုက္နယ္ေဆးရံု (၂) ခုတြင္ ဆရာ၀န္မရွိ၍ ရမ္းၿဗဲတြင္ တစ္ကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပ

 

ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ တိုက္နယ္ေဆးရံုတစ္ခုအား ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္တြင္ အမ်ိဳးသား တစ္ဦးက ပိုစတာ တစ္ခုကို ကိုင္ေဆာင္ျပီး တိုက္နယ္ ေဆးရံု (၂) ခုုတြင္ ဆရာ၀န္မ်ား အျမန္ဆံုး ခ်ေပးရန္ တစ္ကိုယ္ေတာ္ ဆႏၵျပပြဲ တစ္ခု ျပဳလုပ္ကာ ေတာင္းဆိုသြားသည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ ေလးေတာင္တိုက္နယ္ႏွင့္ စကု တိုက္နယ္ ေဆးရံု (၂) ခုတြင္ ဆရာ၀န္ မရွိသည္မွာ ၃ လခန္႕ ၾကာျမွင့္ေနျပီ ျဖစ္သျဖင့္ တစ္ကုိယ္ေတာ္ ဆႏၵျပသူ ကိုထြန္းထြန္းဦးမွ ဆရာ၀န္မ်ားကို အျမန္ဆံုး ခ်ထားေပးရန္ ေတာင္းဆိုသြားသည္ဟု လူမူေရး လူပ္ရွားေနသူ ရမ္းျဗဲေဒသခံ ကိုသန္း၀င္းက ေျပာသည္။

“ သူက ပထမ ေလးေတာင္ကို လာျပီး ပိုစတာ တစ္ခုကို ကိုင္ေဆာင္ကာ တစ္ကိုယ္ေတာ္ ဆႏၵျပပါတယ္။ ဆႏၵျပတာကေတာ့ ျမဇင္ေက်းရြာ အနီးကေန ေလးေတာင္ ထိ လမ္းေလွ်ာက္ျပီး တိုက္နယ္ေဆးရံုနဲ႕ ေလးေတာင္ ရဲစခန္းေရွ႕မွာ ဆႏၵျပပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ေလးေတာင္ကေန ရမ္းျဗဲထိ ခ်ီတက္ျပီး ဆက္လက္ ဆႏၵျပပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

ရမ္းျဗဲျမိဳ႕တြင္ လွည့္လည္ ဆႏၵျပျပီး နံနက္ ၁၀ နာရီေက်ာ္တြင္ ဆႏၵျပပြဲကို ရပ္နားလိုက္သည္ဟု ဆိုသည္။

သူကိုင္ေဆာင္ထားေသာ ပိုစတာထဲတြင္ “ ေလးေတာင္တိုက္နယ္နဲ႕ စကုတိုက္နယ္ ေဆးရံုမ်ားတြင္ ဆရာ၀န္ အခုခ်ေပး” ဟု ေရးသား ထားသည္ဟု ဆိုသည္။

ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ ေလးေတာင္ႏွင့္ စကု တိုက္နယ္ ေဆးရံု (၂) ခုတြင္ ဆရာ၀န္မ်ား မရွိသျဖင့္ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနေသာ လူနာမ်ား အေနျဖင့္ ေဆး၀ါးကုသရန္ အထူးခက္ခဲေနသည္ဟု ကိုသန္း၀င္းက ေျပာသည္။

မိုးရာသီ ျဖစ္သျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ သက္ၾကီးရြယ္အုိမ်ားမွာ မၾကာခဏ ေခ်ာင္းဆိုး အေအးမိျပီး ဖ်ားနာၾကေသာ္လည္း ဆရာ၀န္ မရွိသျဖင့္ ေဆးမကုရဘဲ ျဖစ္ေနၾကရသည္ဟု သူက ဆိုသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- နိရဥၥရာသတင္းဌာန)

ရခိုင္ေဒသရွိ ကေလးငယ္ ႏွစ္သိန္းခြဲခန္႔မွာ အေျခခံကာကြယ္ေဆးမ်ား ထိုးႏွံရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံမႈမ်ား အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနသည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ရွိေန

သူနာျပဳတစ္ဦးမွ ကေလးငယ္ တစ္ဦးအား ပုိလီယိုကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကြၽးေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-UNICEF)

ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ကေလးငယ္ေပါင္း ႏွစ္သိန္းခြဲခန္႔မွာ အေျခခံ ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံရန္ လိုအပ္ေနေသာ္လည္း ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံမႈမ်ား အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနသည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔ ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေရး႐ံုး UNOCHA မွ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ကေလးငယ္မ်ား ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံမႈႏႈန္းမွာ အလြန္နိမ့္ပါး ေနသျဖင့္ အျမန္လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ထိုသို႔ကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္းမ်ား အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနရျခင္းမွာ ရခိုင္ေဒသအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ UNICEF မွ အစီရင္ခံစာအရ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းတြင္ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေပါင္း ရွစ္ေသာင္းခြဲခန္႔မွာ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ လိုအပ္ေနၿပီး အသက္တစ္ႏွစ္မွ သံုးႏွစ္ၾကား ကေလးငယ္ေပါင္း ၁၇၃၀၀၀ ခန္႔မွာ ဆက္လက္ထိုးႏွံရမည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ဆက္ထိုးႏွံရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
ထို႔ျပင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီး တစ္သိန္းခန္႔မွာလည္း ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလမွ မတ္လအတြင္း ပိုလီယို ကာကြယ္ေဆး တုိက္ေကြၽးမႈအျဖစ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ကေလးငယ္ေပါင္း သံုးသိန္းသံုးေသာင္းခန္႔ကို တိုက္ေကြၽးႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲ ပိုလီယို ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ဆက္လက္မတိုက္ေကြၽးႏိုင္သည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔ ရွိသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံမႈမ်ားကို ဆက္လက္မလုပ္ေဆာင္လွ်င္ ကေလးေသဆံုးမႈမ်ားႏွင့္ တစ္သက္တာ မသန္စြမ္း ျဖစ္သြားႏိုင္ေျခမ်ားလည္း ရွိေနၿပီး ပိုလီယိုကဲ့သို႔ ေရာဂါမ်ား ျပန္လည္ေပၚေပါက္ လာႏိုင္ေၾကာင္း UNOCHA က ေထာက္ျပခဲ့သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံမႈမ်ား အျမန္ဆံုးျပန္လည္ စတင္ႏိုင္ရန္ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၏ ရွင္းလင္းသည့္ညႊန္ၾကားခ်က္လိုအပ္ၿပီးကာကြယ္ေဆးထိုးမႈမ်ားမျပဳလုပ္ပါက ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ၿပီး ထိစပ္ေနသည့္ လူမႈ၀န္းက်င္မ်ားကိုပါ ကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- Eleven Media Group)

ျမန္မာႏိုင္ငံက လူတစ္သိန္းမွာ ၅၂၅ ေယာက္ တီဘီေရာဂါ ခံစားေနရ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာေရာဂါ ခံစားေနရသူအေရအတြက္ဟာ လူ တစ္သိန္းမွာ (၅၂၅) ေယာက္ ရွိေန တာေၾကာင့္ ကမၻာ့ ပ်မ္းမွ် စံခ်ိန္ထက္ သံုးဆေက်ာ္ရွိေနတယ္လို႕ MSF ေခၚ နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ က ေျပာပါတယ္။
တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာ ဒဏ္အခံရဆံုး ႏိုင္ငံေပါင္း (၂၂) ႏိုင္ငံမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ MDR-TB ေခၚ ေဆးမတိုး တဲ့ တီဘီ အဆုတ္နာဒဏ္ ကိုလည္းခံေနရပါတယ္။
ရိုးရိုး တီဘီ အဆုတ္နာ ရွိမရွိ ေစာေစာ မစစ္ေဆးႏိုင္တာ၊ ေရာဂါရွိမွန္းသိေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္မကုသႏိုင္တာေတြက ေဆးမတိုးတဲ့ တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာ ျဖစ္ႏႈန္း တိုးပြားေစတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းေတြျဖစ္ျပီး၊ အခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဆးမတိုးတဲ့ တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာ ဟာ အထူး စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ က်န္းမာေရးျပႆနာျဖစ္လာေနတယ္လို႕ နယ္စည္း မျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲက ေျပာပါတယ္။
တစ္ႏွစ္ကို ေဆးမတိုးတဲ့ အဆုတ္နာေ၀ဒနာရွင္အသစ္ ၈၉၀၀ ေလာက္ တိုးလာေနေပမယ့္ ေဆး၀ါးကုသမႈ ခံယူႏိုင္သူအေရအတြက္က ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းအထိ ၈၀၀ ေလာက္သာရွိတယ္လို႕လည္း ေျပာပါတယ္။
ရိုးရိုး တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာကို ကုသခ်ိန္ (၆)လေလာက္သာရွိေပမဲ့ ေဆးမတိုးတဲ့ တီဘီ(ခ)အဆုတ္နာကို (၂) ႏွစ္အထိ ကုသရပါတယ္။
ကုန္က်စရိတ္ကလည္း လူနာတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ငါးေထာင္ေလာက္ ကုန္က်တယ္လို႕ သိရပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီႏွစ္အတြင္း တီဘီ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အစိုးရက ေဒၚလာ ၂၂ သန္းသံုးစြဲဖို႕ လ်ာထားပမယ့္ မလံုေလာက္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား အဆုတ္နာေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအစီအစဥ္မန္ေနဂ်ာ က ေျပာပါတယ္။
(သတင္းအရင္းအျမစ္- RFA Burmese)